Sáng 9/6, tại Thủ đô Hà Nội, Diễn đàn Tương lai ASEAN 2026 (ASEAN Future Forum – AFF) với chủ đề "Cùng định hình tương lai chung: Hòa bình, thịnh vượng, lấy người dân làm trung tâm" đã chính thức khai mạc.
Đáng chú ý, diễn đàn năm nay có tới 4 Thủ tướng các nước trong khu vực gồm Lào, Campuchia, Thái Lan và Timor-Leste trực tiếp tham dự cho thấy sức hấp dẫn cũng như uy tín ngày càng lớn của cơ chế đối thoại đa phương do Việt Nam khởi xướng.
Phát biểu tại phiên Khai mạc, Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone đánh giá Diễn đàn Tương lai ASEAN đã trở thành một nền tảng quan trọng để các nước trao đổi quan điểm và cùng tìm kiếm các cách tiếp cận chung nhằm giải quyết những thách thức mới nổi của khu vực và toàn cầu.
Nhắc lại vai trò Chủ tịch ASEAN 2024 của Lào, Thủ tướng Sonexay Siphandone cho biết ông từng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc tăng cường đoàn kết và thống nhất trong ứng phó với các thách thức chung. Đến nay, đây vẫn là nhiệm vụ cấp thiết đối với ASEAN.
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone phát biểu tại Diễn đàn Tương lai ASEAN.
Đề cập bối cảnh quốc tế hiện nay, Thủ tướng Lào cho rằng thế giới đang chứng kiến những biến động nhanh chóng và phức tạp với cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn gia tăng, căng thẳng địa chính trị kéo dài và các cuộc xung đột tại nhiều khu vực, đặc biệt ở Trung Đông, tác động trực tiếp đến an ninh năng lượng và an ninh lương thực toàn cầu.
Trong bối cảnh đó, ông Sonexay Siphandone nhấn mạnh ASEAN cần tiếp tục duy trì đoàn kết, tăng cường khả năng tự cường và phát huy vai trò trung tâm của mình trên cơ sở các nguyên tắc nền tảng và phương thức ASEAN.
Đồng thời, ASEAN cần nâng cao năng lực ứng phó với các thách thức mới nổi, bảo đảm tiếp tục là một nền tảng đáng tin cậy cho tham vấn, hợp tác và ngoại giao phòng ngừa, qua đó biến thách thức thành cơ hội vì lợi ích của khu vực.
Chia sẻ về tương lai của ASEAN, Thủ tướng Lào đưa ra bốn định hướng lớn. Trước hết, ASEAN cần tiếp tục kiên định với các nguyên tắc cơ bản và phương thức ASEAN, duy trì vai trò dẫn dắt và vị thế trung tâm của khối, đồng thời thúc đẩy hợp tác đa phương nhằm bảo đảm hòa bình, ổn định và an ninh khu vực.
Thứ hai, ASEAN cần tăng cường khả năng tự cường toàn diện để thích ứng với các xu hướng mới, đặc biệt trong bối cảnh công nghệ số và trí tuệ nhân tạo (AI) đang làm thay đổi sâu sắc phương thức sống, làm việc và phát triển của các quốc gia.
Thủ tướng Sonexay Siphandone nhận định AI có thể trở thành động lực mới cho tăng trưởng kinh tế, đổi mới sáng tạo và năng lực cạnh tranh của khu vực. Tuy nhiên, nếu không được quản lý phù hợp, AI cũng có thể làm gia tăng khoảng cách phát triển và gây bất ổn thị trường lao động.
Với đặc thù là một khu vực có nền tảng nông nghiệp quan trọng, ASEAN cần đẩy mạnh ứng dụng AI trong nông nghiệp nhằm nâng cao năng lực dự báo thiên tai, ứng phó biến đổi khí hậu, phát triển nông nghiệp thông minh và bảo đảm an ninh lương thực lâu dài.
Thủ tướng Lào Sonexay Siphandone tại diễn đàn Tương lai ASEAN.
Thứ ba, Thủ tướng Lào nhấn mạnh yêu cầu thúc đẩy hội nhập và kết nối toàn diện trong ASEAN, bao gồm kết nối đường bộ, đường thủy, đường biển, đường hàng không, cũng như phát triển mạng lưới năng lượng, logistics và hạ tầng liên quan.
Thủ tướng Lào đặc biệt đề cập các dự án kết nối chiến lược như tuyến cao tốc Vientiane-Hà Nội và dự án đường sắt Lào-Việt Nam dọc Hành lang Kinh tế Đông-Tây, coi đây là những động lực quan trọng thúc đẩy thương mại, duy trì chuỗi cung ứng và tăng cường giao lưu nhân dân trong khu vực.
Thứ tư, Thủ tướng Lào kêu gọi tăng cường hợp tác nội khối nhằm bảo đảm an ninh năng lượng thông qua thúc đẩy chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch và bền vững như thủy điện, điện mặt trời và điện gió.
Theo Thủ tướng Sonexay Siphandone, Lào có tiềm năng lớn trong lĩnh vực năng lượng sạch và sẵn sàng tạo điều kiện để các nước ASEAN cũng như các đối tác quốc tế tăng cường đầu tư vào hạ tầng phục vụ kết nối năng lượng khu vực.
Mạnh Quốc - Hữu Thắng
