Ngày 29/10, tại buổi giao lưu với giảng viên và sinh viên Trường Đại học Kinh tế Quốc dân, ông Vũ Văn Tiền - Chủ tịch Hội đồng sáng lập Tập đoàn Geleximco, Chủ tịch HĐQT ABBank, cựu sinh viên của trường đã chia sẻ về ứng dụng công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo (AI) và chuyển đổi số trong hoạt động quản trị doanh nghiệp.
Ông cho biết, hiện vấn đề phát triển AI, chip bán dẫn và công nghệ cao được Đảng, Nhà nước, Chính phủ quan tâm.
Tuy nhiên, ông cho rằng dù AI đang được nhắc đến thường xuyên, không phải ai cũng thực sự hiểu trí tuệ nhân tạo là gì và vận hành như thế nào. Theo ông, ngay cả những khái niệm như chip bán dẫn cũng chưa được nhận thức đầy đủ, trong khi đây là nền tảng công nghệ quan trọng cần được tìm hiểu.
Từ thực tế đó, ông nhấn mạnh yêu cầu phải xác định rõ những lĩnh vực cần phát triển, năng lực còn thiếu và hướng đi cần tập trung đầu tư. Những gì chưa biết phải chủ động học hỏi, nếu chưa đủ năng lực thì cần tìm kiếm đối tác để hợp tác.
Ông Tiền cho biết, tư duy phát triển quy mô lớn và hướng tới công nghệ cao đã được ông đặt ra từ năm 2004, trong cuộc trao đổi với Chủ tịch Tập đoàn Chery (Trung Quốc) về lĩnh vực ô tô.
Khi đó, ông đề xuất không chỉ dừng ở quy mô sản xuất vài chục nghìn xe mà phải hướng tới vài trăm nghìn xe, đồng thời không thể chỉ làm công nghệ thấp mà cần đặt mục tiêu phát triển công nghệ cao.
“Phía đối tác ban đầu đưa ra phương án phân bổ 70% lao động thủ công và 30% công nghệ cao, với mục tiêu tận dụng nhân lực. Tôi không đồng ý và đề nghị đảo ngược tỷ lệ này. Sau trao đổi, tôi chấp nhận phương án 60% tự động hóa, 40% lao động trực tiếp, tương tự mô hình của Hàn Quốc.
Tại sao tôi lựa chọn phương án đó? Trong tư duy của tôi, đây còn là cơ hội đào tạo đội ngũ công nhân, kỹ sư Việt Nam. Sinh viên Đại học Bách khoa có thể tham gia vào lĩnh vực kỹ thuật, công nghệ; sinh viên khối kinh tế có thể đảm nhiệm các công việc quản trị”, ông nhấn mạnh.
Ông Vũ Văn Tiền cho biết một trong những nội dung quan trọng trong quan hệ hợp tác với đối tác Trung Quốc là thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện được hai bên ký kết khoảng hai tuần trước
Ông đánh giá đây là cơ hội hợp tác hiếm có khi Geleximco kết nối được với một tập đoàn có tiềm lực lớn, với tổng tài sản khoảng 230 tỷ USD và doanh thu hằng năm đạt 500-600 tỷ USD. Theo ông, chưa có nhiều tập đoàn, tỷ phú Việt Nam thiết lập được quan hệ liên doanh tương tự với các đối tác tại Trung Quốc.
Từ những định hướng được đặt ra trong các cuộc trao đổi ban đầu với lãnh đạo tập đoàn đối tác, hai bên đến nay đã triển khai thành công ba dự án. Trong đó, dự án thứ nhất là nhà máy ô tô, được xây dựng trong 9 tháng. Dự án thứ hai là nhà máy robot, dự kiến sẽ được động thổ, khởi công. Dự án thứ ba là nhà máy chip bán dẫn. Ông Tiền nhấn mạnh đây đều là những lĩnh vực công nghệ khó, có ý nghĩa quan trọng đối với sự phát triển của đất nước.
Ông Tiền cho rằng việc lựa chọn đối tác Trung Quốc xuất phát từ khả năng và thiện chí chuyển giao công nghệ của phía đối tác. Sau 26 năm hợp tác với doanh nghiệp Trung Quốc và xây dựng thành công hai nhà máy, ông đánh giá hai bên có nhiều thuận lợi trong quá trình phối hợp nhờ sự tương đồng về văn hóa và tư duy. Đây cũng là yếu tố giúp các bên dễ tìm được tiếng nói chung, thậm chí nhiều khi chỉ cần trao đổi ngắn gọn đã có thể hiểu được ý của nhau.
Geleximco và Tập đoàn Chery (Trung Quốc) vừa ký thỏa thuận hợp tác chiến lược toàn diện, mở rộng sang nhiều lĩnh vực như chip bán dẫn, robot, đóng tàu..
Tuy nhiên, ngược lại, ông Tiền cho biết việc hợp tác với các đối tác Mỹ để chuyển giao công nghệ vẫn chưa đạt được như kỳ vọng do khó tìm kiếm tiếng nói chung, khác biệt về văn hóa và tư duy.
Ông cho biết thực tế tại Geleximco, phía đối tác đã đề xuất 15 dự án, trong đó có nhiều dự án quy mô lớn thuộc lĩnh vực công nghệ cao. Đáng chú ý, một dự án robot từng được triển khai hợp tác với Mỹ, tiêu tốn khoảng 20 tỷ USD nhưng vẫn chưa hoàn thành. Với phương án hợp tác mới, chi phí dự kiến có thể giảm xuống còn khoảng 1/10.
Từ những dự án này, ông Tiền cho rằng hiệu quả hợp tác phụ thuộc lớn vào tư duy và quyết tâm của lãnh đạo hai bên, không thể tiếp tục cách tiếp cận cũ.
Ông Vũ Văn Tiền cũng cho rằng người lãnh đạo cần có tầm nhìn, tư duy mạch lạc, khả năng quyết đoán, đồng thời phải xây dựng được đội ngũ cộng sự và bộ phận tham mưu đủ năng lực để hỗ trợ triển khai các quyết định.
Để minh họa, ông cho rằng nếu người đứng đầu không đưa ra quyết định thì doanh nghiệp khó có thể triển khai đầu tư. Ông dẫn chứng bản thân từng đầu tư khoảng 25 triệu USD cho một trung tâm dữ liệu, hiện nay, ông tiếp tục yêu cầu phát triển lĩnh vực này.
Theo ông Tiền, một trong những cơ sở cho định hướng trên là việc Geleximco đang hợp tác với nhóm 9 chuyên gia công nghệ từ Thung lũng Silicon (Mỹ), phần lớn sinh năm 1996-1997 và có chuyên môn sâu ở nhiều lĩnh vực. Trong nhóm có hai chuyên gia từng làm việc tại Meta, tham gia ứng dụng AI vào xử lý dữ liệu.
Ông nhận định sự phát triển của AI đang làm thay đổi cơ cấu và phương thức vận hành của các doanh nghiệp công nghệ, trong đó có Meta. Vì vậy, vấn đề quan trọng không chỉ là ứng dụng công nghệ mà còn phải kiểm soát được công nghệ và dữ liệu, tránh tình trạng dữ liệu bị khai thác hoặc chuyển giao ngoài tầm kiểm soát.
