Sáng 5/6, trong khuôn khổ Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam đã diễn ra chương trình Thủ tướng Chính phủ trao đổi, thảo luận với đại biểu dự Đại hội, với chủ đề "Công đoàn Việt Nam đồng hành với Chính phủ nâng cao năng suất lao động, thực hiện mục tiêu tăng trưởng hai con số".
Nhiều gia đình công nhân sống trong căn phòng chỉ 10-15m2
Tham gia ý kiến, bà Nguyễn Thị Thanh - Chủ tịch Công đoàn phường Ba Đình, Thành phố Hà Nội chia sẻ: "Qua thực tiễn hoạt động công đoàn cả trước đây và hiện nay, khi tiếp xúc với người lao động, tôi nhận thấy vấn đề được công nhân, người lao động quan tâm nhất hiện nay là vấn đề nhà ở".
Tại Hà Nội và nhiều địa phương, phần lớn công nhân là lao động ngoại tỉnh, đang phải thuê trọ trong những căn nhà chật chội, ẩm thấp, mùa đông thì rất lạnh, mùa hè thì quá nóng, nhất là khi nhiệt độ cao như mấy ngày qua.
Nhiều gia đình 4–5 người sống trong những căn phòng chỉ khoảng 10–15m2, chi phí thuê nhà, điện, nước và sinh hoạt ngày càng tăng.
Bà Nguyễn Thị Thanh (Ảnh: Hải Nguyễn).
Điều này ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống, sức khỏe, khả năng tái tạo sức lao động và năng suất làm việc của người lao động, làm cho việc dịch chuyển lao động cũng diễn ra thường xuyên hơn.
"Chúng tôi rất phấn khởi khi thời gian qua, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ đã có nhiều chỉ đạo quyết liệt về phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho người dân thuê, trrong đó có công nhân. Đây là chủ trương rất nhân văn, thiết thực, kịp thời, đáp ứng đúng nhu cầu của đông đảo người lao động. Qua khảo sát của Liên đoàn Lao động Thành phố Hà Nội, công nhân có cả 3 loại nhu cầu: thuê nhà lâu dài, mua nhà, thuê - mua", bà Thanh bày tỏ.
Để đáp ứng nhà ở đặc thù cho đối tượng công nhân, bà Nguyễn Thị Thanh đề xuất phát triển đa dạng các loại hình và diện tích nhà ở cho thuê, thuê - mua, một bộ phận bán phù hợp với nhu cầu và khả năng chi trả của người lao động, phần lớn diện tích từ 50 -75m2.
Thứ hai, ưu tiên quy hoạch nhà ở gần khu công nghiệp, khu chế xuất, đồng thời bảo đảm hạ tầng đồng bộ như trường học, nhà trẻ, y tế, văn hóa, thể thao, siêu thị, chợ, kết nối giao thông công cộng.
Thứ ba, có cơ chế hỗ trợ tài chính phù hợp để người lao động có cơ hội tiếp cận, thuê - mua hoặc mua nhà ở xã hội với giá hợp lý.
Thứ tư, Nhà nước tiếp tục có các chính sách thu hút doanh nghiệp làm nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân thuê; tăng cường đầu tư của nhà nước vào lĩnh vực này.
Thứ năm, nghiên cứu, thiết kế, có cơ chế quản lý và vận hành nhà ở cho công nhân phù hợp với điều kiện làm ca kíp, gia đình có trẻ nhỏ, tổ chức sinh hoạt tập thể cho đối tượng công nhân.
Người lao động cả nước rất quan tâm và kỳ vọng vào chủ trương phát triển nhà ở xã hội, nhà ở cho công nhân thuê dài hạn. Bà đề nghị Bộ trưởng Bộ Xây dựng cung cấp thêm thông tin về các giải pháp, định hướng trọng tâm của Chính phủ trong thời gian tới để đẩy nhanh việc triển khai chủ trương hết sức ý nghĩa này của Chính phủ về nhà ở cho công nhân lao động.
Chuyển từ mô hình "mua nhà có sở hữu" sang "thuê nhà dài hạn"
Làm rõ thêm nội dung về nhà ở xã hội, nhà ở công nhân, nhà ở cho thuê, Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh khẳng định, phát triển nhà ở xã hội và nhà ở công nhân luôn là ưu tiên hàng đầu, nhận được sự quan tâm đặc biệt của Lãnh đạo Đảng, Nhà nước.
Bộ trưởng cho biết, mục tiêu phát triển 1 triệu căn nhà ở xã hội giai đoạn 2021 - 2030 đang được triển khai quyết liệt thông qua nhiều cơ chế, chính sách nhằm tháo gỡ khó khăn, khuyến khích các thành phần kinh tế tham gia đầu tư.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng Trần Hồng Minh (Ảnh: Hải Nguyễn).
Kết thúc năm 2025, đã và đang xây dựng 720.000 căn nhà ở, trong đó đã hoàn thành 180.000 căn nhà ở xã hội, giải quyết cho 180.000 hộ gia đình được mua nhà ở xã hội. Trong đó, có 42.000 căn nhà ở là cho thuê.
Riêng 5 tháng đầu năm 2026, chỉ tiêu đăng ký của tất cả các địa phương trên toàn quốc khoảng 158.000 căn hộ. Và hiện nay đã và đang triển khai 91.200 căn nhà ở xã hội, trong đó có cả nhà ở cho thuê.
Tuy nhiên, bên cạnh những kết quả tích cực, Bộ trưởng Trần Hồng Minh cũng thẳng thắn chỉ ra nhiều tồn tại cần tiếp tục tháo gỡ.
"Như trong thời gian qua và trước đây, phân khúc nhà ở thương mại hiện nay là dư. Thế nhưng phân khúc nhà ở phù hợp với người tiêu dùng có thu nhập thấp thì lại đang thiếu. Đây là thị trường lệch pha giữa cung và cầu", Bộ trưởng nói.
Theo Bộ trưởng Bộ Xây dựng, nhà ở thời gian qua đang thiên về nhà ở để bán, còn nhà ở cho thuê dài hạn chưa được tập trung nhiều.
Thêm một vấn đề nữa được ông Trần Hồng Minh chỉ ra là giá cả nhà ở thương mại cao so với mức thu nhập bình quân của người lao động; trong khi làm nhà ở cho thuê, đối tượng thích thuê rất ít, đa số thích mua để có quyền sở hữu. Đây là những vấn đề cần được giải quyết căn cơ và quyết liệt hơn trong thời gian tới.
Theo Bộ trưởng, Chính phủ đã làm việc với các địa phương nhằm triển khai chiến lược phát triển nhà ở cho thuê, từng bước chuyển từ mô hình tư duy "mua nhà có sở hữu" sang "thuê nhà dài hạn", đây là chiến lược để đảm bảo đáp ứng cho mọi đối tượng đều có nhà ở với giá phù hợp.
Mục tiêu bảo đảm mọi người dân, đặc biệt là người lao động thu nhập thấp, đều có cơ hội tiếp cận chỗ ở ổn định với sự hỗ trợ về chính sách và lãi suất từ Nhà nước.
Các dự án nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê phải đáp ứng đầy đủ tiêu chuẩn kỹ thuật, hạ tầng đồng bộ, bảo đảm chất lượng sống cho cư dân, đặc biệt đảm bảo phòng cháy, chữa cháy.
Ông lưu ý đặc biệt phát triển nhà ở cho thuê dài hạn. Bởi chính lực lượng công nhân, người lao động là những lực lượng làm ra của cải vật chất cho xã hội để kinh tế - xã hội phát triển. "Họ rất cần phải có những nơi an cư là nhà ở. "Chỉ có an cư mới lạc nghiệp", như vậy mới yên tâm ổn định để lao động sản xuất và phát triển kinh tế - xã hội", Bộ trưởng nói.
Bộ Xây dựng cũng đang tập trung huy động nguồn lực, tăng cường kiểm tra, đôn đốc và tháo gỡ khó khăn cho các dự án nhằm hoàn thành mục tiêu 1 triệu căn nhà ở xã hội vào năm 2030.
