Theo trang tin Electrek, thay vì phải mua một chiếc xe mới mỗi khi nhu cầu sử dụng thay đổi, người dùng trong tương lai có thể chỉ cần thay đổi cấu hình trên cùng một nền tảng. Đó là ý tưởng mà Công ty công nghệ ENVO Drive Systems của Canada hiện thực hóa với Utility Personal Transporter (UPT), mẫu xe điện mô-đun có khả năng biến đổi thành tối đa 18 loại phương tiện khác nhau.
Sau 4 năm phát triển, UPT được giới thiệu như một nền tảng xe điện đa năng, cho phép người dùng tự cấu hình hoặc nâng cấp theo nhu cầu, từ xe golf, xe tốc độ thấp (LSV), xe chở hàng, xe địa hình (ATV) đa dụng đến các phương tiện phục vụ vận chuyển công nghiệp.
Thay vì phát triển các mẫu xe riêng biệt cho từng mục đích sử dụng, ENVO lựa chọn cách tiếp cận hoàn toàn khác: xây dựng một khung gầm chung để người dùng tùy biến thành nhiều dạng phương tiện khác nhau.
Theo hãng, nền tảng này có thể hình dung như một bộ khung gầm dạng ván trượt “skateboard” dành cho xe điện cỡ nhỏ, nhưng được thiết kế với mức độ linh hoạt cao hơn nhằm đáp ứng nhiều kịch bản sử dụng khác nhau.
Khách hàng có thể lựa chọn một trong những cấu hình được thiết lập sẵn hoặc tự lắp ráp hoàn toàn thông qua công cụ cấu hình 3D trực tuyến.
Hệ thống cho phép tùy chỉnh hàng loạt thành phần như bố trí khung gầm, hệ thống truyền động, bộ pin, hệ thống lái, bánh xe, lốp, ghế ngồi, thùng hàng, cản xe, bộ sạc cùng nhiều phụ kiện khác.
Đồng thời, ENVO cũng ví trải nghiệm này giống như việc lắp ráp LEGO.
Hướng đến bài toán chi phí của xe điện chuyên dụng
Theo nhà sáng lập ENVO, ông Ali Kazemkhani, mục tiêu của dự án là thay đổi cách các phương tiện điện cỡ nhỏ được thiết kế và thương mại hóa.
Ông nói: “Hầu hết các nhà sản xuất bán một chiếc xe cho một công việc cụ thể. Với UPT, chúng tôi chế tạo một nền tảng duy nhất mà người dùng có thể tùy biến thành chiếc xe hoàn hảo cho nhu cầu hiện tại của họ và dễ dàng thích ứng cho những nhu cầu có thể phát sinh trong tương lai”.
ENVO cho biết UPT được phát triển trong suốt 4 năm nhằm giải quyết một trong những thách thức lớn nhất của thị trường xe điện ngách, đó là sản lượng thấp dẫn đến chi phí phát triển và sản xuất cao.
Thay vì sản xuất nhiều dòng xe chuyên biệt, hãng lựa chọn sản xuất hàng loạt một nền tảng duy nhất rồi để người dùng tự cấu hình theo nhu cầu. Theo ENVO, cách tiếp cận này có thể giảm đáng kể chi phí nhưng vẫn giữ được tính chuyên dụng của từng loại phương tiện.
Tùy theo từng cấu hình, UPT có thể được trang bị nhiều công nghệ đáng chú ý như khối pin mô-đun, hệ dẫn động bốn bánh, hệ thống kiểm soát lực kéo độc lập trên từng bánh, chế độ vượt địa hình (crawl mode), cập nhật phần mềm qua mạng (OTA), tích hợp điện thoại thông minh, cổng cấp nguồn cho phụ kiện, khả năng tương thích với sạc năng lượng mặt trời và chuẩn chống chịu thời tiết IP67.
Đáng chú ý, nền tảng này còn được thiết kế để sẵn sàng cho khả năng vận hành từ xa hoặc tự hành bằng robot trong tương lai.
Theo kế hoạch, UPT sẽ có giá từ 8.000 USD (tương đương với 210 triệu VNĐ) đến 12.000 USD (dao động trong khoảng gần 16 triệu VNĐ), tùy thuộc vào cấu hình mà khách hàng lựa chọn.
ENVO kỳ vọng nền tảng mô - đun của mình có thể đáp ứng nhu cầu của nhiều nhóm khách hàng khác nhau. Các ứng dụng được hãng hướng đến bao gồm trang trại, khu nghỉ dưỡng, nhà kho, sân bay, đội xe đô thị, công trường xây dựng, khuôn viên trường học, dịch vụ giao hàng, hoạt động giải trí, an ninh và cả những mô hình kinh doanh lưu động như xe bán cà phê.
Hiện công ty đã bắt đầu nhận đơn đặt hàng trước. Hoạt động sản xuất dự kiến khởi động vào cuối mùa thu, trong khi những lô xe đầu tiên sẽ được bàn giao cho khách hàng từ đầu năm 2027.
Góc nhìn: Ý tưởng táo bạo, nhưng vẫn cần được kiểm chứng
Theo đánh giá của nhiều chuyên gia, UPT là một trong những ý tưởng sáng tạo nhất trong lĩnh vực xe điện cỡ nhỏ xuất hiện trong nhiều năm trở lại đây.
Trang công nghệ Electrek cho rằng mô hình mô-đun của ENVO giải quyết trực tiếp vấn đề mà nhiều nhà sản xuất xe điện chuyên dụng đang gặp phải, đó là chi phí phát triển quá cao do mỗi loại xe chỉ phục vụ một mục đích riêng.
Đây cũng là lý do nhiều mẫu xe golf hoặc xe điện chuyên dụng có hiệu suất không quá nổi bật nhưng vẫn sở hữu mức giá tương đương, thậm chí cao hơn cả ô tô.
Nếu ENVO thành công trong việc xây dựng một nền tảng chung nhưng vẫn cho phép thay đổi kiểu thân xe và phụ kiện linh hoạt, hãng có thể giảm đáng kể chi phí đồng thời gia tăng giá trị sử dụng trong suốt vòng đời của sản phẩm.
Tuy nhiên, một điểm cần lưu ý rằng thành công cuối cùng vẫn phụ thuộc vào khả năng triển khai thực tế. Những sản phẩm mô - đun thường rất hấp dẫn trên lý thuyết, nhưng hiệu quả sẽ được quyết định bởi mức độ dễ dàng khi chuyển đổi cấu hình, độ bền của các linh kiện sau nhiều năm tháo lắp cũng như việc người dùng có thực sự khai thác hết tính linh hoạt đó hay không.
Dẫu vậy, ý tưởng sở hữu một nền tảng xe điện duy nhất có thể chở dụng cụ trong tuần, đưa bạn bè đi dã ngoại vào cuối tuần rồi tiếp tục biến đổi thành một phương tiện hoàn toàn khác sau vài năm vẫn được đánh giá là cực kỳ hấp dẫn. Đây là một trong những hướng tiếp cận mới mẻ và đáng chú ý nhất đối với xe điện cỡ nhỏ trong thời gian gần đây.
* Nguồn: Electrek.
