Trong bối cảnh đó, những doanh nghiệp nội địa đang từng bước nâng cấp năng lực để trở thành mắt xích trong chuỗi giá trị toàn cầu.
Làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng và cơ hội cho Việt Nam
Sau đại dịch Covid-19 và những biến động địa chính trị toàn cầu, nhiều tập đoàn sản xuất lớn đã bắt đầu tái cấu trúc chuỗi cung ứng nhằm giảm phụ thuộc vào một quốc gia duy nhất. Xu hướng chuyển dịch thúc đẩy các nhà sản xuất mở rộng sang các thị trường mới tại Đông Nam Á, trong đó Việt Nam được đánh giá là một trong những điểm đến sản xuất cho các lĩnh vực như điện tử, ô tô, thiết bị gia dụng và công nghiệp phụ trợ. Trong bức tranh đó, sự phát triển của ngành công nghiệp hỗ trợ đóng vai trò là nền tảng giúp Việt Nam không chỉ là nơi lắp ráp mà còn trở thành trung tâm sản xuất linh kiện và giải pháp kỹ thuật cho các tập đoàn đa quốc gia.
Chính sách "tiếp sức" cho ngành công nghiệp hỗ trợ
Trong những năm gần đây, Chính phủ đã ban hành nhiều chính sách nhằm thúc đẩy ngành công nghiệp hỗ trợ (CNHT) như Nghị định 111/2015/NĐ-CP về phát triển CNHT, với các ưu đãi về thuế hay tín dụng. Bên cạnh đó, Nghị quyết 115/NQ-CP đặt mục tiêu đến năm 2030, doanh nghiệp Việt có khả năng cung ứng các sản phẩm có tính cạnh tranh cao, tham gia sâu vào chuỗi giá trị toàn cầu.
Tuy nhiên, chính sách chỉ là điều kiện cần. Yếu tố quyết định vẫn nằm ở sự chủ động của doanh nghiệp. Trong làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng, Automech được xem là một ví dụ tiêu biểu cho quá trình chuyển mình của doanh nghiệp cơ khí Việt Nam.
Doanh nghiệp đang tận dụng cơ hội từ làn sóng dịch chuyển chuỗi cung ứng
Khởi đầu là một doanh nghiệp chuyên cung cấp thiết bị gia công cơ khí và các giải pháp tự động hóa trong sản xuất, Công ty Cổ phần Thiết bị và Giải pháp Cơ khí Automech đóng vai trò là đối tác cung cấp máy móc và công nghệ cho nhiều nhà máy sản xuất trong nước.
Dây chuyền máy dập tại Nhà máy số 2 của Automech, phục vụ sản xuất linh kiện công nghiệp hỗ trợ
Trong quá trình làm việc với các doanh nghiệp sản xuất lớn, Automech nhận ra nếu chỉ cung cấp thiết bị là chưa đủ để tạo ra chuyển biến thực chất trong ngành cơ khí. Các doanh nghiệp sản xuất nội địa cần một mô hình sản xuất thực tế và hoàn thiện để tự tin về giải pháp công nghệ, sẵn sàng thu hút nguồn việc từ thị trường quốc tế.
Dựa trên nền tảng về công nghệ có sẵn, Automech xây dựng và vận hành Nhà máy sản xuất số 1, nơi tập trung demo và xây dựng các mô hình sản xuất cơ khí thế hệ mới như các giải pháp gia công cơ khí chính xác, sản xuất khuôn mẫu, jig và các linh kiện công nghiệp. Doanh nghiệp này đã tham gia vào việc sản xuất khuôn dập, đồ gá, linh kiện dập cho ô tô, cụm chi tiết hàn,...
Nghiên cứu nội địa hóa linh kiện ngành oto trong nước
Một trong những minh chứng rõ ràng nhất cho năng lực kỹ thuật của Automech nói riêng và của doanh nghiệp sản xuất nội địa nói chung là việc sản xuất thành công các cụm linh kiện ô tô, đòi hỏi độ chính xác và tiêu chuẩn kỹ thuật rất cao.
Khác với nhiều doanh nghiệp chỉ thực hiện một phần trong chuỗi sản xuất, Automech và các doanh nghiệp phụ trợ trong nước đã từng bước phát triển các giải pháp sản xuất trọn gói từ các công đoạn thiết kế và chế tạo khuôn dập, sản xuất linh kiện, thiết kế và sản xuất jig/fixture, hàn tổ hợp các linh kiện thành CKD (Completely Knocked Down), kiểm tra chất lượng thành phẩm và cung cấp cho các hãng sản xuất ô tô trong nước.
Cụm Cross Car Beam (CCB) do Automech sản xuất
Quy trình sản xuất bắt đầu từ khâu thiết kế và mô phỏng kết cấu. Các kỹ sư Automech xây dựng bản vẽ, tính toán độ bền và mô phỏng điều kiện chịu tải nhằm đảm bảo sản phẩm đáp ứng đầy đủ yêu cầu kỹ thuật khi lắp ráp vào hệ thống cabin của xe.
Sau khi hoàn thiện thiết kế, bộ khuôn dập được gia công trên hệ thống máy CNC và trải qua nhiều bước hiệu chỉnh để đảm bảo độ ổn định khi sản xuất hàng loạt
Tiếp theo, các chi tiết được dập tạo hình trên máy dập công suất lớn, trước khi chuyển sang các công đoạn gia công hoàn thiện.
Trong quá trình sản xuất cụm linh kiện ô tô các chi tiết dập rời sẽ được lắp ráp và hàn liên kết thành bộ khung hoàn chỉnh thông qua hệ thống đồ gá do chính Automech chế tạo. Đây là Công đoạn hàn kết cấu và được thực hiện hoàn toàn tự động bởi robot.
Robot hàn tự động trong dây chuyền sản xuất cụm linh kiện ô tô tại Automech
Trong ngành công nghiệp ô tô, các cụm linh kiện được xem là có độ phức tạp cao và thường chỉ được sản xuất bởi các nhà cung cấp có năng lực kỹ thuật mạnh. Vì vậy, việc các doanh nghiệp nội địa làm chủ công nghệ sản xuất linh kiện này là một bước tiến quan trọng, góp phần đưa doanh nghiệp Việt từng bước tiến vào chuỗi cung ứng công nghiệp phụ trợ.
Mở rộng nhà máy, nâng tầm năng lực sản xuất
Trong bối cảnh các hãng ô tô trong nước đầu tư mạnh mẽ vào sản xuất và tăng tỷ lệ nội địa hóa, các nhà máy sản xuất phụ trợ trong nước đang bắt đầu triển khai chiến lược mở rộng quy mô nhằm đáp ứng nhu cầu ngày càng lớn của thị trường.
Nhà máy số 2 của Automech đang trong giai đoạn hoàn thiện và dự kiến sẽ đi vào hoạt động vào tháng 4/2026. Nhà máy được đầu tư đồng bộ với hệ thống máy dập, máy CNC, thiết bị đo kiểm hiện đại, hệ thống robot hàn tự động,... Dự án này giúp doanh nghiệp nâng cao năng lực sản xuất và mở rộng các dòng linh kiện giá trị cao.
Lễ khởi công xây dựng Nhà máy số 2 của Automech
Không dừng lại ở đó, doanh nghiệp cũng đang lên kế hoạch khởi công Nhà máy số 3 vào Quý III/2026, hướng tới việc đón đầu nhu cầu tăng trưởng của các ngành công nghiệp mới như xe điện, thiết bị thông minh và các hệ thống tự động hóa.
Chuẩn bị nội lực để bước vào chuỗi cung ứng toàn cầu
Cơ hội từ tái cấu trúc chuỗi cung ứng toàn cầu là có thật, nhưng cơ hội chỉ trở thành kết quả khi doanh nghiệp đủ nội lực để nắm bắt. Bài học rút ra từ thực tiễn phát triển của các doanh nghiệp tiên phong là muốn tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, cần đồng thời đầu tư vào công nghệ, nhà máy, nhân lực kỹ thuật và năng lực quản trị chất lượng.
Ở góc độ đó, Automech là một điểm nhấn đáng chú ý trong bức tranh công nghiệp hỗ trợ Việt Nam hiện nay. Không chỉ là doanh nghiệp cung cấp thiết bị hay giải pháp, Automech đang cho thấy nỗ lực dịch chuyển sang mô hình doanh nghiệp sản xuất có chiều sâu, tham gia trực tiếp vào quá trình nội địa hóa linh kiện và nâng cao năng lực công nghiệp trong nước.
Trong giai đoạn ngành công nghiệp hỗ trợ Việt Nam cần những mô hình thực tế để tạo niềm tin cho thị trường, những doanh nghiệp đầu tư nhà máy, đầu tư công nghệ và đầu tư cho năng lực chế tạo như Automech có thể trở thành những hạt nhân quan trọng. Từ những hạt nhân như vậy, công nghiệp hỗ trợ Việt Nam mới có cơ hội đi nhanh hơn, xa hơn và tham gia vững chắc hơn vào chuỗi cung ứng toàn cầu.
