Chiều 10/3, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc chủ trì cuộc họp về đề án cơ cấu lại Tổng công ty Đường sắt Việt Nam giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035 theo định hướng tổ chức lại doanh nghiệp theo mô hình tập đoàn.
Theo báo cáo của Bộ Tài chính, mục tiêu của việc cơ cấu lại là chuyển Tổng công ty Đường sắt Việt Nam sang mô hình tập đoàn kinh tế hoạt động theo cấu trúc nhóm công ty mẹ - công ty con, trong đó Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ tại công ty mẹ.
Cụ thể, Bộ Tài chính đề xuất thành lập Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam trên cơ sở chuyển đổi mô hình từ Tổng công ty Đường sắt Việt Nam. Doanh nghiệp này sẽ đóng vai trò công ty mẹ trong hệ thống tập đoàn, đảm bảo năng lực để tham gia triển khai, thực hiện các nhiệm vụ được giao.
Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc phát biểu tại cuộc họp (Ảnh: VGP).
Theo định hướng, trong giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến năm 2035, giá trị sản lượng và doanh thu toàn Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam (sau khi thành lập) sẽ tăng trưởng bình quân từ 10%/năm trở lên.
Nội dung cơ cấu lại doanh nghiệp bao gồm nhiều nội dung như: ngành nghề kinh doanh; phương án cơ cấu lại tài chính, vốn và tài sản; cơ cấu lại nhân sự và tổ chức bộ máy quản lý; kế hoạch/danh mục sắp xếp, cơ cấu lại công ty mẹ, các đơn vị thành viên; lộ trình thực hiện.
Kết luận cuộc họp, Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc cho biết việc xây dựng đề án cơ cấu lại doanh nghiệp nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển ngành đường sắt trong giai đoạn mới, khi nhiều dự án và tuyến đường sắt đang được chuẩn bị triển khai.
Theo Phó Thủ tướng, thực tiễn phát triển hệ thống đường sắt trong nước cũng như kinh nghiệm quốc tế cho thấy nhiều quốc gia có mạng lưới đường sắt phát triển như Trung Quốc, Đức, Pháp, Nga, Nhật Bản hay Hàn Quốc đều tổ chức doanh nghiệp đường sắt theo mô hình tập đoàn để tập trung nguồn lực.
Vì vậy, việc định hướng nâng cấp Tổng công ty Đường sắt Việt Nam thành tập đoàn được cho là cần thiết.
Tuy nhiên, Phó Thủ tướng nhấn mạnh việc thành lập Tập đoàn Đường sắt Quốc gia Việt Nam về bản chất là nâng cấp mô hình hiện có, bởi Tổng công ty Đường sắt Việt Nam hiện đã hoạt động theo cấu trúc công ty mẹ - công ty con. Do đó, quá trình chuyển đổi cần tạo ra động lực phát triển thực chất từ bên trong, tránh tình trạng "bình mới rượu cũ".
Theo Phó Thủ tướng, nếu hình thành tập đoàn, ngành đường sắt sẽ có điều kiện phát triển các lĩnh vực quan trọng như công nghiệp chế tạo trong ngành (chế tạo toa xe, đầu máy, thiết bị), phát triển logistics, quản lý và khai thác các tuyến đường sắt cao tốc cũng như các tuyến hiện hữu.
Bên cạnh đó, mô hình tập đoàn cũng được kỳ vọng giúp khai thác hiệu quả hơn hạ tầng đường sắt, tăng cường liên kết với khu vực tư nhân để mở rộng hệ sinh thái phát triển ngành.
Phó Thủ tướng Hồ Đức Phớc đề nghị Bộ Tài chính phối hợp với Văn phòng Chính phủ khẩn trương hoàn thiện đề án để trình cấp có thẩm quyền xem xét, quyết định.
