Ngày 28/5, tại Hà Nội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội tổ chức Hội nghị Hội đồng nhân dân (HĐND) toàn quốc triển khai phương hướng, nhiệm vụ nhiệm kỳ 2026-2031.
Chủ động, sáng tạo trong đổi mới phương thức hoạt động của HĐND
Phát biểu tại hội nghị, Ủy viên Bộ Chính trị, Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú cho biết trong bối cảnh đất nước đối mặt nhiều khó khăn, thách thức như tác động kéo dài của đại dịch Covid-19, biến động kinh tế thế giới, thiên tai, biến đổi khí hậu và yêu cầu đổi mới mô hình tổ chức chính quyền địa phương, HĐND các địa phương đã phát huy vai trò chính trị, giữ vững đoàn kết, thống nhất và tạo được sự đồng thuận trong cán bộ, đảng viên và nhân dân.
Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú.
Theo Thường trực Ban Bí thư Trần Cẩm Tú, nhiều địa phương đã chủ động, sáng tạo trong đổi mới phương thức hoạt động của HĐND theo hướng dân chủ, chuyên nghiệp và hiện đại hơn. Chất lượng, hiệu quả triển khai các nghị quyết được nâng lên rõ rệt; hoạt động giám sát, chất vấn ngày càng thực chất, có trọng tâm, trọng điểm.
"Những kết quả đó đã góp phần quan trọng vào thành tựu chung của đất nước trong nhiệm kỳ vừa qua. Thay mặt Bộ Chính trị, Ban Bí thư, tôi ghi nhận, đánh giá cao và biểu dương những nỗ lực, cố gắng và kết quả HĐND các cấp đã đạt được", Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh.
Tuy nhiên, Thường trực Ban Bí thư cũng thẳng thắn nhìn nhận hoạt động của HĐND vẫn còn những hạn chế, bất cập, chưa thực sự ngang tầm yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới.
Cụ thể, vai trò lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND ở một số nơi chưa sâu sát, chưa toàn diện. Chất lượng, hiệu quả hoạt động giám sát chưa đồng đều giữa các cấp, các địa phương. Việc theo dõi, đôn đốc thực hiện các kiến nghị sau giám sát ở nhiều nơi chưa quyết liệt, chưa đi đến cùng.
Nâng cao vai trò của HĐND trong kiểm soát quyền lực ở địa phương
Nhấn mạnh, nhiệm kỳ 2026-2031 có ý nghĩa đặc biệt quan trọng đối với sự phát triển của đất nước, Thường trực Ban Bí thư cho rằng đây là giai đoạn quyết liệt thực hiện các mục tiêu chiến lược đến năm 2030 và tầm nhìn đến năm 2045, đồng thời tiếp tục hoàn thiện mô hình tổ chức bộ máy của hệ thống chính trị theo hướng tinh gọn, hiệu lực, hiệu quả.
Trong bối cảnh đó, yêu cầu đặt ra với HĐND các cấp sẽ cao hơn rất nhiều, cả về năng lực quyết định chính sách, năng lực giám sát, khả năng phản ứng chính sách cũng như đồng hành cùng UBND trong giải quyết các vấn đề phát sinh từ thực tiễn.
Thường trực Ban Bí thư đề nghị tiếp tục đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của cấp ủy đối với HĐND theo hướng khoa học, chuyên nghiệp và hiệu quả hơn; vừa bảo đảm sự lãnh đạo toàn diện của Đảng, vừa phát huy vai trò chủ động, sáng tạo và trách nhiệm của Thường trực HĐND, các ban và từng đại biểu HĐND.
Đặc biệt, ông yêu cầu coi trọng công tác chuẩn bị và ban hành nghị quyết của HĐND, bảo đảm các nghị quyết quan trọng của địa phương bám sát chủ trương, đường lối của Đảng, phù hợp thực tiễn và có tính khả thi cao.
Cùng với đó, các cấp ủy cần tăng cường kiểm tra, giám sát việc tổ chức thực hiện nghị quyết của HĐND; kịp thời chấn chỉnh những biểu hiện hình thức, nể nang, né tránh trách nhiệm hoặc quan liêu, xa rời thực tiễn.
Thường trực Ban Bí thư đặc biệt nhấn mạnh là nâng cao vai trò của HĐND trong kiểm soát quyền lực ở địa phương.
Theo ông, việc triển khai mô hình chính quyền địa phương 2 cấp đi đôi với đẩy mạnh phân cấp, phân quyền sẽ trao cho địa phương nhiều thẩm quyền hơn trong quyết định và tổ chức thực hiện nhiệm vụ. Vì vậy, yêu cầu kiểm tra, giám sát và kiểm soát quyền lực cũng phải chặt chẽ, hiệu quả hơn nhằm phòng ngừa tình trạng thực hiện sai thẩm quyền hoặc lạm dụng quyền lực trong thực thi công vụ.
"Đây phải là nguyên tắc bất di bất dịch trong công tác xây dựng Đảng, xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. HĐND phải thực hiện tốt chức năng giám sát đối với hoạt động của UBND và các cơ quan trong bộ máy chính quyền; kiên quyết khắc phục tình trạng buông lỏng giám sát hoặc giám sát hình thức", Thường trực Ban Bí thư nhấn mạnh.
Thường trực Ban Bí thư cũng đề nghị các cấp ủy, địa phương quan tâm xây dựng đội ngũ đại biểu HĐND thật sự tiêu biểu về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, năng lực thực tiễn và tinh thần trách nhiệm trước nhân dân.
"Đại biểu HĐND cần gần dân, sát dân, hiểu dân; thường xuyên giữ mối liên hệ mật thiết với nhân dân, lắng nghe ý kiến của nhân dân; phản ánh trung thực, kịp thời tiếng nói của nhân dân tới cấp ủy và chính quyền", Thường trực Ban Bí thư chỉ đạo.
