Làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu thuộc xã Ứng Thiên, từ lâu đã được biết đến là một trong những làng nghề làm tăm hương nổi bật nhất ở vùng ngoại ô thủ đô Hà Nội. Theo các bậc cao niên trong làng, nghề làm hương ở Quảng Phú Cầu đã xuất hiện từ khoảng hơn 100 năm trước, gắn liền với đời sống tâm linh của người Việt, nhất là trong những dịp lễ, Tết, giỗ chạp, thờ cúng tổ tiên. Ban đầu, chỉ là nghề phụ trong nông nhàn, giúp người dân cải thiện thu nhập. Tuy nhiên, theo thời gian, nghề làm hương đã dần trở thành nghề chính, mang lại danh tiếng cho cả vùng.
Làng tăm hương Quảng Phú Cầu hút khách quốc tế.
Trải qua bao thăng trầm, nghề làm tăm hương vẫn được người dân Quảng Phú Cầu gìn giữ, truyền từ đời này sang đời khác. Những bó tăm hương đỏ rực phơi khắp sân nhà, đầu làng, cuối ngõ không chỉ là hình ảnh quen thuộc của mỗi độ cuối năm mà còn trở thành biểu tượng đặc trưng của làng nghề ven đô Hà Nội.
Những năm gần đây, cùng với việc duy trì sản xuất truyền thống, Quảng Phú Cầu đã từng bước chuyển mình khi phát triển mô hình du lịch làng nghề, biến chính không gian lao động quen thuộc của người dân thành điểm đến trải nghiệm văn hóa độc đáo, thu hút đông đảo du khách trong nước và quốc tế.
Tăm hương Quảng Phú Cầu rực rỡ dịp cuối năm chờ đón du khách.
Theo ông Nguyễn Đình Đảng – Giám đốc Hợp tác xã (HTX) dịch vụ du lịch làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu, hoạt động du lịch tại đây đang trên đà phát triển mạnh mẽ. Hiện trung bình mỗi ngày làng nghề đón gần 500 lượt khách, mỗi tháng đạt khoảng 14.000 – 15.000 lượt, trong đó khách quốc tế chiếm từ 85 – 90%. Để có được con số này, HTX hiện đã liên kết với một số đơn vị lữ hành để đưa khách về tham quan làng nghề một cách bài bản, phù hợp với nhu cầu của du khách.
"Du lịch làng nghề giúp Quảng Phú Cầu mở rộng thị trường, không chỉ trong nước mà cả quốc tế. Khách đến tham quan, trải nghiệm và mua tăm hương, hương thẻ làm quà lưu niệm, từ đó góp phần tăng thu nhập cho người dân", ông Đảng cho biết. Hiện nay, Hợp tác xã đang tạo việc làm thường xuyên cho khoảng 20 lao động địa phương.
Làng tăm hương Quảng Phú Cầu hút khách quốc tế
Theo ghi nhận, việc du khách, đặc biệt là khách quốc tế, đến tham quan làng nghề không gây ra xung đột văn hóa. Người dân Quảng Phú Cầu dần quen với hình ảnh du khách cầm máy ảnh, điện thoại ghi lại từng khoảnh khắc lao động thường ngày. Một người dân trong làng chia sẻ: "Mọi người đều vui vẻ, thoải mái. Khách đến xem mình làm nghề, cũng là cách để mình giới thiệu truyền thống văn hóa quê hương".
Quảng Phú Cầu là một điểm check-in ở ngoại ô Hà Nội được nhiều bạn trẻ lựa chọn.
Tuy nhiên, phía sau sự nhộn nhịp của du lịch, nghề làm tăm hương vẫn đối mặt với không ít thách thức. Theo các nghệ nhân, thu nhập từ nghề hiện nay chưa cao, bình quân mỗi người nếu làm theo cách thủ công truyền thống chỉ đạt khoảng 200.000 – 300.000 đồng/ngày. Chính điều này khiến nghề truyền thống khó thu hút lớp trẻ gắn bó lâu dài.
"Chúng tôi vẫn miệt mài làm nghề để giữ truyền thống, nhưng thanh niên trong làng ít người theo nghề vì thu nhập thấp, nên khó thu hút giới trẻ gắn bó lâu dài", chị Nguyễn Thị Thanh Luân chia sẻ.
Chị Nguyễn Thị Thanh Luân vẫn miệt mài với công việc.
Ở góc nhìn của du khách, anh Tùng, một du khách trong nước cho biết, anh biết đến làng nghề Quảng Phú Cầu qua mạng xã hội từ năm ngoái và có đến mua hương, năm nay anh quay trở lại để mua dùng trong dịp Tết. "Đến làng nghề không chỉ để mua hương mà còn là trải nghiệm văn hóa. Tôi rất ấn tượng với không gian trang trí của làng, đặc biệt là cảnh những bó tăm hương đỏ rực và lượng du khách quốc tế đông đảo", anh Tùng chia sẻ.
Nhiều du khách cũng đưa ra những góp ý nhằm làm phong phú hơn không gian trải nghiệm, như việc sử dụng tăm hương kết thành linh vật Ngựa của năm để tạo thêm điểm nhấn, vừa mang ý nghĩa văn hóa, vừa tạo không gian chụp ảnh hấp dẫn.
Nhiều du khách không chỉ chụp ảnh mà còn trực tiếp mua hương đem về.
Đánh giá về việc phát triển du lịch gắn với làng nghề, bác Bản - người làm việc tại HTX dịch vụ du lịch làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu cho rằng mô hình này đã góp phần làm cho không gian làng nghề sạch đẹp hơn, được nhiều người biết đến hơn. "Khách đến đông, người dân cũng có thêm cơ hội tăng thu nhập, đời sống cải thiện rõ rệt", bác Bản nhận xét.
Về định hướng trong thời gian tới, ông Nguyễn Đình Đảng cho biết, HTX dịch vụ du lịch làng nghề tăm hương Quảng Phú Cầu sẽ tiếp tục mở rộng mô hình du lịch làng nghề theo hướng kết hợp với du lịch tâm linh, đưa du khách tham quan đình làng, đồng thời xây dựng khu ẩm thực để du khách có thêm trải nghiệm, kéo dài thời gian lưu trú và gia tăng giá trị kinh tế cho làng nghề.
Từ một làng nghề với những bó tăm hương đỏ thắm đơn thuần, Quảng Phú Cầu đang từng bước tìm cho mình hướng đi mới, nơi truyền thống và du lịch cùng song hành. Dẫu còn nhiều trăn trở, nhưng chính sự bền bỉ của những người thợ làng nghề cùng cách làm du lịch phù hợp đang thắp lên hy vọng để nghề tăm hương Quảng Phú Cầu tiếp tục được gìn giữ và lan tỏa, không chỉ trong nước mà còn vươn xa ra thế giới.
Quốc Tiệp
