Nhân sự Mặt trận nhiệm kỳ mới cần có năng lực đổi mới, năng lực đối thoại và năng lực hành động

Hướng tới Đại hội đại biểu toàn quốc MTTQ Việt Nam nhiệm kỳ 2026-2031, ĐBQH Bùi Hoài Sơn - Ủy viên Chuyên trách Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội, đại biểu đoàn Tp.Hà Nội chia sẻ với Người Đưa Tin (NĐT) về những kỳ vọng đối với nhân sự nhiệm kỳ mới cũng như quyết sách sẽ được thông qua tại Đại hội lần này.

"Nghe dân nói" - nơi Mặt trận đóng vai trò cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước và Nhân dân

NĐT: Thưa ông, một điểm mới rất đáng chú ý trong dự thảo Báo cáo chính trị lần này là việc đề xuất triển khai "Tháng nghe dân nói" ở tất cả các cấp, các vùng miền. Ông đánh giá như thế nào về điểm mới này trong dự thảo Báo cáo chính trị?

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Tôi cho rằng, nếu được triển khai thực chất, "Tháng nghe dân nói" sẽ là một điểm nhấn rất đáng chú ý, thậm chí có thể trở thành một đổi mới quan trọng trong phương thức hoạt động của Mặt trận Tổ quốc Việt Nam nhiệm kỳ tới. 

Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI diễn ra trong các ngày 11, 12 và 13/5/2026 tại Hà Nội, với chủ đề "Đoàn kết - Dân chủ - Đổi mới - Sáng tạo - Phát triển", trong bối cảnh đất nước vừa bước qua Đại hội XIV của Đảng và cuộc bầu cử đại biểu Quốc hội khóa XVI, HĐND các cấp nhiệm kỳ 2026–2031. Vì vậy, yêu cầu đổi mới phương thức tập hợp, lắng nghe, đại diện cho nhân dân càng trở nên cấp thiết.

Yêu cầu đổi mới phương thức tập hợp, lắng nghe, đại diện cho nhân dân càng trở nên cấp thiết (Ảnh: VGP).

Điểm mới của "Tháng nghe dân nói" không chỉ nằm ở tên gọi, mà ở thông điệp chính trị rất sâu sắc: Mặt trận phải đến gần dân hơn, lắng nghe dân thường xuyên hơn, biến tiếng nói của nhân dân thành dữ liệu sống cho quá trình hoạch định chính sách, giám sát quyền lực và xây dựng đồng thuận xã hội. 

Trong nhiều năm qua, chúng ta nói nhiều đến phương châm "Dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra, dân giám sát, dân thụ hưởng". 

Nhưng để phương châm ấy đi vào đời sống, trước hết phải có một cơ chế để dân nói, dân được nghe, dân được phản hồi và dân thấy ý kiến của mình có giá trị trong vận hành của hệ thống chính trị.

Tôi đặc biệt đánh giá cao ở chỗ, "nghe dân nói" không nên hiểu là một hoạt động phong trào, càng không phải là một đợt tiếp xúc hình thức. Đó phải là một phương thức quản trị xã hội mới ở cơ sở, nơi Mặt trận đóng vai trò cầu nối tin cậy giữa Đảng, Nhà nước và nhân dân. Nghe dân là để hiểu nỗi lo của dân, nhận diện những điểm nghẽn trong đời sống dân sinh, phát hiện sớm những vấn đề xã hội nảy sinh, đồng thời khơi dậy trí tuệ, trách nhiệm, sáng kiến của nhân dân trong xây dựng đất nước.

Trong kỷ nguyên mới, khi đất nước đặt ra khát vọng phát triển phồn vinh, hạnh phúc, thì nghe dân không chỉ là yêu cầu dân chủ, mà còn là nguồn lực phát triển. Mỗi ý kiến của người dân, nếu được tiếp nhận nghiêm túc, phân tích khoa học, chuyển hóa thành kiến nghị chính sách, có thể giúp hệ thống chính trị gần thực tiễn hơn, chính sách sát cuộc sống hơn và niềm tin xã hội được củng cố bền chặt hơn.

Đóng góp thực chất vào sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc

NĐT: Công tác nhân sự đại hội là một trong những nội dung trọng tâm, nhận được sự quan tâm. Theo ông, nhân sự được lựa chọn sẽ cần phải đáp ứng những tiêu chí nào?

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Công tác nhân sự của Mặt trận có ý nghĩa rất đặc biệt, bởi Mặt trận là hình ảnh tiêu biểu của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Nhân sự Mặt trận không chỉ cần đúng cơ cấu, đủ thành phần, mà quan trọng hơn là phải thật sự tiêu biểu về uy tín, phẩm chất, năng lực tập hợp và tinh thần phụng sự nhân dân.

Theo tôi, trước hết, nhân sự được lựa chọn phải là những người có bản lĩnh chính trị vững vàng, tuyệt đối trung thành với lợi ích của quốc gia, dân tộc, với đường lối của Đảng, đồng thời có tinh thần dân chủ, gần dân, trọng dân, hiểu dân. 

Thứ hai, đó phải là những người có uy tín xã hội thật sự. Uy tín ở đây không chỉ đến từ chức vụ, học hàm, học vị hay vị trí công tác, mà còn đến từ sự dấn thân, sự gương mẫu, sự công tâm và khả năng kết nối. Một ủy viên Mặt trận cần có khả năng đại diện cho một cộng đồng, một giới, một lĩnh vực, một vùng miền, một tầng lớp xã hội; đồng thời biết đặt lợi ích chung của đất nước lên trên lợi ích cục bộ.

ĐBQH Bùi Hoài Sơn.

Thứ ba, nhân sự Mặt trận nhiệm kỳ mới cần có năng lực đổi mới, năng lực đối thoại và năng lực hành động. Đất nước đang bước vào giai đoạn phát triển mới với rất nhiều vấn đề phức tạp: chuyển đổi số, già hóa dân số, phân hóa xã hội, môi trường, sinh kế, văn hóa ứng xử trên không gian mạng, bảo vệ nhóm yếu thế, xây dựng đồng thuận trong những chính sách lớn. Vì vậy, Mặt trận rất cần những con người không chỉ có tâm, mà còn có tầm, có tri thức, có kỹ năng xã hội, có khả năng tham gia phản biện chính sách bằng lập luận thuyết phục.

Thứ tư, cơ cấu nhân sự thể hiện rõ tính đại diện rộng rãi của Mặt trận. Đại hội lần này có sự tham dự của hơn 1.300 đại biểu, là dịp thể hiện sinh động sự hội tụ của các tầng lớp nhân dân, các giai cấp, dân tộc, tôn giáo, trí thức, văn nghệ sĩ, doanh nhân, người Việt Nam ở nước ngoài và các lực lượng xã hội khác. Nhưng cơ cấu chỉ thực sự có ý nghĩa khi đi liền với chất lượng, đóng góp thực chất vào sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc.

NĐT: Ông kỳ vọng những quyết sách sẽ được thông qua tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI?

ĐBQH Bùi Hoài Sơn: Tôi kỳ vọng Đại hội lần này sẽ thông qua những quyết sách đủ mạnh để Mặt trận Tổ quốc Việt Nam thật sự bước vào một giai đoạn đổi mới toàn diện hơn, thực chất hơn, gần dân hơn và hiệu quả hơn.

Trước hết, cần có quyết sách để thể chế hóa rõ hơn cơ chế lắng nghe nhân dân. "Tháng nghe dân nói" nếu được thông qua cần đi kèm với quy trình cụ thể: nghe ai, nghe ở đâu, nghe bằng hình thức nào, tổng hợp ra sao, chuyển kiến nghị đến cơ quan nào, thời hạn phản hồi thế nào, trách nhiệm giải trình đến đâu. 

Cùng với đó, kỳ vọng Đại hội sẽ tạo bước chuyển mạnh trong công tác giám sát và phản biện xã hội. Mặt trận cần có cơ chế lựa chọn đúng vấn đề nhân dân quan tâm; tập hợp chuyên gia có chất lượng; sử dụng dữ liệu, bằng chứng, khảo sát xã hội học; theo dõi kết quả sau giám sát; công khai kiến nghị và mức độ tiếp thu. Giám sát không phải để gây khó, phản biện không phải để phủ định, mà để hệ thống chính trị vận hành tốt hơn, chính sách nhân văn hơn, quyền lợi của nhân dân được bảo đảm tốt hơn.

Cần có quyết sách mạnh về chuyển đổi số trong hệ thống Mặt trận. Trong xã hội số, lòng dân cũng vận động trên không gian số. Tâm tư, bức xúc, niềm tin, kỳ vọng của nhân dân không chỉ thể hiện tại hội nghị khu dân cư, mà còn hiện diện trên các nền tảng trực tuyến. Mặt trận phải có năng lực hiện diện, lắng nghe, phân tích, kết nối và định hướng đồng thuận trong không gian đó. Đây cũng là cách để Mặt trận tiếp cận tốt hơn với thanh niên, trí thức trẻ, công nhân, lao động di cư, người Việt Nam ở nước ngoài và những nhóm xã hội ít có điều kiện tham gia các hình thức sinh hoạt truyền thống.

Đồng thời, Đại hội cần khẳng định rõ hơn vai trò của Mặt trận trong khơi dậy khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc. Đại đoàn kết không chỉ là đoàn kết để vượt qua khó khăn, mà còn là đoàn kết để sáng tạo, để phát triển, để xây dựng một Việt Nam hùng cường, văn minh, nhân ái. Trong tinh thần mà Tổng Bí thư, Chủ tịch Nước Tô Lâm nhiều lần nhấn mạnh về kỷ nguyên vươn mình của dân tộc, Mặt trận phải là nơi kết nối lòng dân với ý Đảng, nối khát vọng quốc gia với hành động của từng cộng đồng, từng gia đình, từng người dân.

Tôi tin rằng, thành công của Đại hội XI Mặt trận Tổ quốc Việt Nam không chỉ được đo bằng văn kiện hay nhân sự được thông qua, mà quan trọng hơn là bằng những chuyển động sau Đại hội: người dân có được lắng nghe nhiều hơn không, tiếng nói của dân có được phản hồi tốt hơn không, giám sát có thực chất hơn không, đồng thuận xã hội có bền chặt hơn không, và khối đại đoàn kết toàn dân tộc có thật sự trở thành nguồn sức mạnh nội sinh cho phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới hay không.

NĐT: Xin trân trọng cảm ơn ông!