Trong bối cảnh chuyển đổi sang các nguồn năng lượng sạch, các hệ thống điện mặt trời trên mái nhà ngày càng trở nên phổ biến. Tuy nhiên, công nghệ này cũng đi kèm với những rủi ro không ngờ.
Đầu tuần này, tại một ngôi nhà ở hạt Stafford, bang Virginia (Mỹ), hệ thống tấm pin mặt trời trên mái nhà hai tầng bất ngờ bùng cháy. Khói và lửa bốc lên từ chính các tấm pin.
May mắn thay, đội cứu hỏa có mặt kịp thời, dập tắt được ngọn lửa ngay trong khu vực tấm pin, không để lan vào bên trong nhà. Không có thương vong nào được ghi nhận. Văn phòng Cảnh sát trưởng Phòng Cháy chữa cháy Hạt Stafford đang điều tra nguyên nhân.
Đáng chú ý, đây không phải là trường hợp cá biệt. Cách đây vài năm, hệ thống pin mặt trời trên mái một nhà dân ở Plainville, Massachusetts cũng đã bất ngờ bùng cháy dữ dội, khiến toàn bộ mái nhà ngập trong lửa.
Các sự cố như vậy là lời nhắc nhở rõ nét về những rủi ro tiềm ẩn mà nhiều chủ nhà ít ngờ tới khi lắp đặt tấm pin mặt trời trên mái.
Ảnh minh họa.
Theo chuyên gia Richard J. Davis, từng giữ chức Chủ tịch Hiệp hội Kỹ sư Phòng cháy Chữa cháy (SFPE), việc lắp pin năng lượng mặt trời sẽ ảnh hưởng đáng kể đến khả năng bắt lửa của toàn bộ hệ thống mái nhà.
Một mái nhà đạt chuẩn chống cháy tốt (Class A) thường chỉ cho phép lửa lan tối đa khoảng 1,86 – 3,72 m². Nhưng khi có tấm pin mặt trời, lửa có thể lan rộng từ 93 m² cho đến hơn 16.700 m² trong một số trường hợp thực tế.
Lý do là vì khi lửa bùng lên dưới các tấm pin, nó bị kẹp giữa tấm pin và mái nhà, tạo ra hiệu ứng giống như "lò nướng". Nhiệt độ tăng rất mạnh, lửa lan nhanh theo hai hướng. Mặt sau của tấm pin thường làm từ nhựa, càng khiến tình hình nghiêm trọng hơn.
Tuy nhiên, hầu hết các vụ cháy không phải do bản thân tấm pin, mà xuất phát từ những vấn đề như hồ quang điện (DC Arc). Đây là nguyên nhân hàng đầu. Dòng điện một chiều có điện áp cao dễ tạo tia lửa nếu đầu nối lỏng lẻo hoặc tiếp xúc kém. Tia lửa này có nhiệt độ cực cao, đủ đốt cháy vật liệu xung quanh.
Nguyên nhân thứ hai có thể liên quan đến việc lắp đặt chưa chuẩn: Đầu nối MC4 không siết chặt, dây điện bị kéo căng, hộp nối bị nước thấm vào, hoặc khoảng cách thông gió không đủ.
Nguyên nhân thứ ba có thể là do thiết bị kém chất lượng, hoặc chính bản thân tấm pin không đạt chuẩn.
Ngoài ra còn có một số yếu tố khác, như bụi bẩn tích tụ lâu ngày, động vật cắn dây, hoặc mái nhà cũ kết hợp với pin làm lửa lan nhanh hơn.
Việc hệ thống pin năng lượng mặt trời vẫn sinh điện khi có nắng, ngay cả khi đã ngắt cầu dao chính, khiến công tác chữa cháy trở nên nguy hiểm hơn. Lính cứu hỏa có nguy cơ bị giật điện hoặc phải tiếp cận mái nhà đang cháy với dòng điện cao áp.
Rủi ro không dừng lại ở lửa. Cháy pin năng lượng mặt trời còn có thể thải khí độc (HF, HCl), khói dày và làm hỏng cấu trúc mái lâu dài do nhiệt tích tụ dưới giá đỡ.
Rõ ràng, điện mặt trời là giải pháp xanh tuyệt vời, giúp người dùng giảm hóa đơn điện và giảm phụ thuộc vào nhiên liệu hóa thạch.
Tuy nhiên, như sự cố mới nhất ở hạt Stafford cho thấy, lợi ích chỉ thực sự bền vững khi tấm pin được lắp đặt đúng chuẩn, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định an toàn cháy nổ.
Minh Đức (Theo Fox5, SFPE, Architectural Technology)
