Phát hiện sai phạm trong cổ phần hóa công ty cà phê, kiến nghị chuyển hồ sơ sang công an

Theo kết luận, Công ty Cổ phần Cà phê Gia Lai tiền thân là doanh nghiệp nhà nước được thành lập từ năm 1985, sau đó chuyển đổi thành Công ty TNHH MTV Cà phê Gia Lai vào năm 2010 và chính thức cổ phần hóa từ tháng 9/2018. Trong quá trình hoạt động và chuyển đổi mô hình doanh nghiệp, nhiều khiếu kiện kéo dài của người lao động, hộ nhận khoán đã phát sinh liên quan đến việc bồi thường tài sản trên đất, quyền thuê đất và chế độ lao động.

Xác định sai giá trị vườn cây, nguy cơ thất thoát hơn 26,7 tỷ đồng

Thanh tra tỉnh Gia Lai xác định quá trình cổ phần hóa cơ bản tuân thủ chủ trương và quy định pháp luật. Tuy nhiên, nhiều vi phạm nghiêm trọng đã xảy ra.

Đáng chú ý, việc xác định giá trị vườn cây cà phê kinh doanh chỉ đạt từ 68,86% đến 79,83% thay vì 100% theo quy định đã làm thất thoát vốn nhà nước hơn 26,7 tỷ đồng. Ngoài ra, 7.153 cây muồng đen có tuổi đời từ 20-35 năm – được xác định là tài sản nhà nước – cũng không được đưa vào giá trị doanh nghiệp khi cổ phần hóa.

Thanh tra tỉnh nhận định vụ việc có dấu hiệu vi phạm pháp luật hình sự và kiến nghị Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai chuyển toàn bộ hồ sơ sang Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh để điều tra, xử lý theo quy định.

Riêng nội dung liên quan đến 7.153 cây muồng đen, Thanh tra cho biết vụ việc đã được Công an tỉnh Gia Lai thụ lý giải quyết nguồn tin về tội phạm từ tháng 6/2025 và hiện các cơ quan tố tụng đang tiếp tục xử lý.

Công ty Cổ phần Cà phê Gia Lai.

Hàng loạt sai phạm trong quản lý, sử dụng đất sau cổ phần hóa

Kết luận thanh tra cũng chỉ ra nhiều vi phạm trong quá trình sử dụng đất sau cổ phần hóa.

Cụ thể, Công ty Cổ phần Cà phê Gia Lai đã chuyển đổi cơ cấu cây trồng ngay sau khi chuyển sang mô hình công ty cổ phần, không đúng cam kết của nhà đầu tư chiến lược và không phù hợp kế hoạch sử dụng đất đã được phê duyệt. Doanh nghiệp còn cho Công ty Cổ phần Gia súc Lơ Pang thuê lại 140 ha đất tại Chi nhánh Văn phòng 2 (Chư Sê), bị xác định trái với phương án cổ phần hóa và vi phạm quy định của Luật Đất đai.

Thanh tra đánh giá hoạt động sản xuất kinh doanh tại khu vực này không hiệu quả, việc cho thuê đất sai quy định đã ảnh hưởng đến đời sống người lao động và hộ nhận khoán, trở thành nguyên nhân dẫn đến tình trạng khiếu kiện kéo dài. Nhiều diện tích đất bị người dân lấn chiếm trong thời gian dài nhưng chưa được xử lý dứt điểm.

Cơ quan thanh tra cũng cho rằng Sở Tài nguyên và Môi trường, chính quyền địa phương cùng các cơ quan liên quan chưa kịp thời phát hiện, xử lý vi phạm trong quản lý đất đai tại khu vực này.

Yêu cầu bồi thường cho các hộ nhận khoán

Đối với quyền lợi của các hộ nhận khoán, Thanh tra tỉnh Gia Lai xác định nhiều tài sản như vườn tiêu, cây trồng xen, giếng nước, lán trại, hệ thống tưới… do người dân tự bỏ vốn đầu tư nhưng chưa được tính toán đầy đủ khi xác định giá trị doanh nghiệp. Vì vậy, Công ty Cổ phần Cà phê Gia Lai được yêu cầu phải tính toán, bồi thường theo quy định cho các hộ nhận khoán.

Trong khi đó, yêu cầu đền bù đối với các vườn cà phê do doanh nghiệp nhà nước đầu tư trước đây được xác định là không có cơ sở giải quyết, bởi giá trị vườn cây đã được đưa vào quá trình cổ phần hóa và người nhận khoán đã được hưởng sản phẩm vượt khoán theo hợp đồng giao khoán.

Thanh tra tỉnh cũng yêu cầu Công ty Cổ phần Cà phê Gia Lai rà soát, giải quyết đầy đủ các chế độ ngừng việc, thôi việc cho người lao động; đồng thời sau khi hoàn thành nghĩa vụ với người dân và người lao động phải xây dựng phương án tái canh cà phê, tiếp tục ký hợp đồng giao khoán theo đúng phương án cổ phần hóa đã được phê duyệt.

Ngoài ra, hàng loạt cơ quan, đơn vị liên quan như Ban Chỉ đạo cổ phần hóa, Sở Tài chính, Sở Nông nghiệp và Môi trường, Thuế tỉnh Gia Lai, UBND xã Chư Sê cùng các doanh nghiệp liên quan cũng bị yêu cầu kiểm điểm, xử lý trách nhiệm tập thể, cá nhân để xảy ra các vi phạm, tồn tại được nêu trong kết luận thanh tra.

Tuệ Minh