Đất mất dần theo từng mùa lũ
Những vết nứt ngoằn ngoèo chạy dài sát mép vườn, những khoảng đất vừa còn xanh màu cây trái nay đã trở thành hàm ếch sâu hoắm hướng ra sông. Đó là thực trạng đang diễn ra tại xóm Khê Nam, khu dân cư nằm ở vùng cửa sông Trà Khúc.
Người dân cho biết, tình trạng sạt lở đã kéo dài lâu nay nhưng vài năm gần đây diễn biến ngày càng tăng.
Người dân nơi đây cho biết, tình trạng sạt lở đã kéo dài hơn một thập kỷ, nhưng vài năm gần đây diễn biến ngày càng dữ dội. Mỗi mùa mưa lũ đi qua, bờ sông lại lùi thêm vài mét, cuốn theo đất đai và cả kế sinh nhai của người dân.
Gia đình ông Trương Cọt (58 tuổi) là một trong những hộ chịu thiệt hại nặng. Hơn 500m² đất sản xuất của gia đình đã bị dòng nước cuốn trôi. Phần diện tích còn lại cũng không thể canh tác do bị cát biển bồi lấp.
"Có năm chỉ sau vài trận mưa lớn, gần một sào đất bị cát phủ dày nửa mét. Trồng cây không được nên đành bỏ hoang", ông Cọt kể.
Nơi đây thường xuyên chịu tác động triều cường và sóng biển.
Theo người dân địa phương, vị trí nằm ngay cửa sông khiến Khê Nam thường xuyên chịu tác động kép. Mùa mưa, lũ từ thượng nguồn đổ về với lưu lượng lớn, trong khi phía hạ lưu lại chịu ảnh hưởng của triều cường và sóng biển. Hai dòng tác động cùng lúc khiến bờ sông liên tục bị khoét sâu.
Đoạn sông bị sạt lở kéo dài khoảng 1km từ khu vực chân cầu Cổ Lũy hướng ra cửa biển. Sau mùa mưa bão năm 2025, nhiều điểm sạt lở phát triển nhanh, xuất hiện các hố hàm ếch và những vết nứt lớn ăn sâu vào đất sản xuất của người dân.
Nỗi lo bờ sông tiến sát khu dân cư
Không chỉ mất đất canh tác, điều khiến người dân lo lắng hơn cả là sạt lở đang ngày càng áp sát khu dân cư.
Đứng trước phần đất còn sót lại của gia đình, ông Phan Thu (63 tuổi) cho biết, nhiều năm qua dòng sông liên tục "ăn" vào bờ. Trung bình mỗi năm gia đình mất từ 5-7m đất.
"Tổng cộng đã mất hơn 500m² đất nông nghiệp. Nếu tình trạng này tiếp tục kéo dài, không biết rồi đây nhà cửa có còn an toàn hay không", ông Thu nói.
Người dân sống ven sông luôn trong tâm trạng bất an mỗi khi mùa mưa bão tới.
Lo mất đất, nhiều hộ dân đã tự bỏ kinh phí trồng tre, trồng cây dọc bờ sông với hy vọng giữ đất. Tuy nhiên, trước sức nước mùa lũ, những biện pháp này gần như không phát huy hiệu quả.
Ông Trần Cho, người dân xóm Khê Nam, cho biết, mỗi khi mùa mưa bão đến, nhiều hộ dân sống ven sông luôn trong tâm trạng bất an.
"Nhà nào ở sát mép sông đều chuẩn bị sẵn phương án sơ tán. Chỉ cần xuất hiện thêm vết nứt lớn là phải chuyển người và tài sản vào phía trong", ông Cho nói.
Theo UBND xã Tịnh Khê, toàn xã hiện có hai điểm sạt lở trọng yếu là xóm Khê Nam (thôn Trường Định) và xóm Gò Đá (thôn Phú Vinh). Trong đó, riêng khu vực Khê Nam có khoảng 50 hộ dân bị ảnh hưởng trực tiếp.
Có khoảng 15.000m² đất của người dân đã bị sạt lở hoặc bồi lấp.
Qua thống kê, khoảng 15.000m² đất của người dân đã bị sạt lở hoặc bồi lấp, gây thiệt hại lớn cho sản xuất nông nghiệp và đời sống dân sinh.
Ông Nguyễn Hoài Thanh, Phó Chủ tịch UBND xã Tịnh Khê, tỉnh Quảng Ngãi, cho biết, địa phương đã cắm biển cảnh báo, theo dõi chặt diễn biến sạt lở và xây dựng phương án di dời dân khi cần thiết.
Tuy nhiên, theo lãnh đạo xã, những giải pháp này chỉ mang tính ứng phó trước mắt. Để bảo vệ đất đai và khu dân cư ven sông, địa phương kiến nghị cấp có thẩm quyền sớm đầu tư hệ thống kè kiên cố dọc sông Trà Khúc.
"Đây là giải pháp lâu dài nhằm bảo vệ tài sản, ổn định đời sống người dân và hạn chế nguy cơ sạt lở tiếp tục mở rộng trong những năm tới", ông Thanh cho biết.
Di Linh
