Chiều 25/2 (mùng 9 tháng Giêng), trong không khí rộn ràng những ngày đầu Xuân Bính Ngọ 2026, lại Nhơn Lý, phường Quy Nhơn Đông (tỉnh Gia Lai) đã diễn ra Lễ hội khai sơn Cầu ngư Vạn Đầm Xương Lý. Đây là lễ hội truyền thống tiêu biểu mang đậm bản sắc văn hóa biển địa phương, được công nhận là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia.
Lễ hội diễn ra tại Lăng Ông Nam Hải, khu phố Lý Chánh, thu hút đông đảo người dân, ngư dân và du khách tham dự trong không khí trang nghiêm nhưng cũng đầy hân hoan của mùa xuân mới.
Bà Nguyễn Thị Thanh Lịch, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Gia Lai đánh trống khai hội
Lãnh đạo UBND tỉnh Gia Lai, phường Quy Nhơn Đông tại Lăng ông Nam Hải
Ông Nguyễn Kim Hương (ở giữa), Chánh đầm Xương Lý, cho hay, lễ hội Cầu ngư Vạn Đầm Xương Lý không chỉ là sinh hoạt tín ngưỡng mà còn là nét đẹp văn hóa gắn bó mật thiết với đời sống ngư dân qua nhiều thế hệ.
Từ bao đời nay, Lễ hội Cầu ngư đã trở thành điểm tựa tinh thần của cư dân vùng biển Vạn Đầm Xương Lý. Ngư dân tôn kính Cá Ông - vị thần Nam Hải được xem là đấng che chở, cứu giúp khi gặp sóng to gió lớn, như biểu tượng của niềm tin và sự bình an trên mỗi chuyến ra khơi. Thông qua lễ hội, cộng đồng gửi gắm ước vọng về trời yên biển lặng, mưa thuận gió hòa, những chuyến vươn khơi an toàn và mùa cá bội thu.
Theo ông Hương, lễ cầu ngư ở Vạn đầm Xương Lý có tuổi đời trên 200 năm. Lễ hội năm nay được tổ chức trang trọng với nhiều nghi thức truyền thống đặc sắc như Lễ Cung nghinh Thủy Lục, Lễ Tế thần, nghi thức Hầu Thần của Đội Bả Trạo, Lễ Khởi ca… tái hiện đậm nét đời sống tâm linh của cư dân miền biển. Không gian lễ hội vì thế vừa linh thiêng, vừa mang màu sắc văn hóa dân gian đặc trưng.
Một nghi thức trong lễ hội cầu ngư ở Vạn đầm Xương Lý
Đường lên Lăng ông Nam Hải ở Vạn đầm Xương Lý trong ngày diễn ra Lễ hội cầu ngư
Du khách nước ngoài xem biểu diễn bã trạo tại Lăng ông Nam Hải trong lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý
Ông Trần Việt Quang, Chủ tịch UBND phường Quy Nhơn Đông, cho hay, năm 2024 Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã công nhận Lễ hội cầu ngư Vạn đầm Xương Lý là Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia. Đây là niềm tự hào lớn, đồng thời đặt ra trách nhiệm gìn giữ và phát huy giá trị di sản một cách bền vững. Bảo tồn lễ hội truyền thống cũng được xem là hướng đi quan trọng trong chiến lược phát triển du lịch văn hóa biển, từng bước xây dựng Quy Nhơn Đông trở thành điểm đến mang dấu ấn lễ hội và bản sắc biển đảo riêng có.
Lễ hội Cầu ngư cũng là dịp để ngư dân địa phương củng cố tinh thần đoàn kết, tiếp thêm động lực vươn khơi bám biển, phát triển kinh tế biển bền vững, góp phần khẳng định và bảo vệ chủ quyền biển đảo thiêng liêng của Tổ quốc.
Theo ông Quang, lễ hội cầu ngư là một nét văn hóa truyền thông của cư dân miền biển, đây cũng là điểm nhấn để địa phương đưa vào xây dựng các sản phẩm du lịch trải nghiệm tại làng chài Nhơn Lý. Đồng thời, trong năm 2026, phường có kế hoạch phát triển, đề xuất UBND tỉnh xem xét nâng cấp lễ hội lên quy mô cấp tỉnh. Cùng với đó, tiếp tục làm hồ sơ đề xuất công nhận lễ hội cầu ngư ở làng chài Nhơn Hải là Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia
Tàu thuyền neo đậu tại Vạn đầm Xương Lý trong ngày khai hội cầu ngư
Di sản lễ hội cầu ngư vạn đầm Xương Lý ở Bình Định được bảo tồn để phát triển du lịch
