Lãi suất tăng, tiền gửi tiếp tục lập đỉnh
Theo khảo sát, hiện nay lãi suất huy động tại nhiều ngân hàng có thể dao động lên tới 8 - 9%/năm ở các kỳ hạn dài. So với các kênh đầu tư khác, mức sinh lời này không quá cao, song lại mang ưu thế rõ rệt về độ an toàn và tính thanh khoản. Theo bà Lê Yến Quỳnh, Tổng Giám đốc Công ty Quản lý quỹ ACB (ACBC), với mức lãi suất hiện tại, nếu gửi 100 triệu đồng, cuối năm người gửi có thể nhận về khoảng 108 - 109 triệu đồng. “Nhà đầu tư cá nhân thường so sánh lãi suất với lạm phát, nhưng có thể xem đây là khoản bù đắp cho chi phí sinh hoạt tăng lên, giúp người dân đảm bảo đời sống”, bà Quỳnh nhận định.
Trong biến động, tiết kiệm là “hầm trú ẩn” an toàn được ưa thích
Bà Quỳnh cũng cho rằng việc mặt bằng lãi suất huy động liên tục tăng trong những tháng gần đây xuất phát từ yêu cầu thúc đẩy tăng trưởng tín dụng để hỗ trợ mục tiêu tăng GDP. “Muốn tăng tín dụng, ngân hàng phải tăng huy động vốn bằng cách nâng lãi suất. Đây là câu chuyện mang tính hệ thống, không dễ điều chỉnh trong một sớm một chiều. Phải chờ đến khi có số liệu GDP quý I/2026 mới có thể đánh giá liệu quý II tín dụng có ‘dễ thở’ hơn hay không”, bà Quỳnh chia sẻ.
Dữ liệu mới nhất cho thấy xu hướng người dân gửi tiền vào ngân hàng ngày càng rõ nét. Theo báo cáo của NHNN Việt Nam về kết quả thực hiện Chiến lược tài chính toàn diện giai đoạn 2020 - 2025, tỷ lệ người trưởng thành có tài khoản thanh toán đạt 86,97%, vượt mục tiêu đề ra. Đáng chú ý, 33% người trưởng thành có tiền gửi tiết kiệm tại ngân hàng trong 12 tháng qua, cao hơn mức mục tiêu 25 - 30%.
Tính đến ngày 31/12/2025, tổng huy động tiền gửi khách hàng tại 29 ngân hàng thương mại trong nước đạt 15,324 triệu tỷ đồng, tăng 17% so với đầu năm và thiết lập kỷ lục mới. Lần đầu tiên trong lịch sử, hai ngân hàng vượt mốc 2 triệu tỷ đồng tiền gửi là Agribank với 2,35 triệu tỷ đồng và BIDV với 2,196 triệu tỷ đồng.
Ở khối tư nhân, MB dẫn đầu với hơn 917.000 tỷ đồng tiền gửi, tăng 28% so với đầu năm và đang tiến sát mốc 1 triệu tỷ đồng. Các ngân hàng khác cũng ghi nhận tăng trưởng tích cực như ACB, VPBank, Techcombank, Sacombank, SHB và HDBank.
Các chuyên gia nhận định, so sánh tương quan, gửi tiết kiệm có thể không tạo ra mức sinh lời đột biến, nhưng bù lại là sự an toàn và tính thanh khoản cao. Trong bối cảnh thị trường toàn cầu tiềm ẩn nhiều bất ổn, tiền gửi ngân hàng vì thế vẫn giữ vai trò là “hầm trú ẩn” quen thuộc - nơi nhà đầu tư bảo toàn vốn, chờ đợi cơ hội mới khi sóng gió qua đi.
Lý giải xu hướng tăng lãi suất ngay đầu năm, chuyên gia từ Công ty chứng khoán MB (MBS) và Công ty Chứng khoán Vietcombank (VCBS) cho rằng, nhu cầu rút tiền mặt và thanh toán tăng cao dịp cận Tết đã tạo áp lực thanh khoản ngắn hạn. Bước sang 2026, khi kinh tế phục hồi, nhu cầu vốn cho sản xuất - kinh doanh - tiêu dùng duy trì ở mức cao, buộc ngân hàng phải tăng lãi suất để đảm bảo nguồn vốn trung, dài hạn. Theo dự báo của Công ty Cổ phần Chứng khoán KB Việt Nam (KBSV), lãi suất huy động năm 2026 có thể tăng thêm 50 - 100 điểm cơ bản so với cuối 2025, do áp lực chênh lệch giữa tăng trưởng tín dụng và huy động vốn (ước khoảng 4%). Đồng thời, lãi suất cho vay cũng có xu hướng nhích lên trong nửa đầu năm để bảo toàn NIM khi chi phí đầu vào tăng.
Vàng, chứng khoán biến động mạnh
Trái ngược với sự ổn định của tiền gửi, thị trường chứng khoán Việt Nam những ngày gần đây chứng kiến áp lực bán tháo mạnh khi xung đột tại Trung Đông leo thang. Căng thẳng giữa Mỹ - Israel và Iran làm gia tăng rủi ro gián đoạn vận tải qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược chiếm khoảng 20% nguồn cung dầu toàn cầu.
Giá vàng và bạc đồng loạt tăng mạnh, áp sát vùng đỉnh lịch sử thiết lập cuối tháng 1, phản ánh rõ nét tâm lý phòng thủ. Tuy nhiên, theo chuyên gia cảnh báo khi giá vàng liên tục lập đỉnh, giới đầu cơ có thể nhanh chóng chốt lời, khả năng bị điều chỉnh mạnh. Giá vàng thế giới hoàn toàn có thể giảm hàng trăm USD/oz, kéo theo giá vàng trong nước giảm vài triệu đồng mỗi lượng. Người dân cần thận trọng, tránh tâm lý “đu đỉnh”.
Theo PGS.TS Nguyễn Anh Phong, Trưởng khoa Tài chính - Ngân hàng, Trường Đại học Kinh tế - Luật (TP.HCM) nhận định, trong bối cảnh cơ quan quản lý siết chặt hoạt động kinh doanh vàng với nhiều yêu cầu pháp lý và kỹ thuật như giao dịch trên 20 triệu đồng phải chuyển khoản, khai báo thông tin…, nhà đầu tư càng cần cân nhắc kỹ. “Vàng là một trong các kênh đầu tư được lựa chọn nhưng không phải là tất cả. Đầu tư vàng đồng nghĩa với việc phải chấp nhận rủi ro cao”, ông Phong nhấn mạnh. Theo các chuyên gia, mọi kênh đầu tư đều có mặt trái. Kênh lợi nhuận càng cao thì rủi ro càng lớn. Do vậy, trước khi quyết định, nhà đầu tư cần xác định rõ nguồn tiền là nhàn rỗi hay đi vay, khẩu vị rủi ro ra sao và đặc biệt không nên sử dụng đòn bẩy tài chính quá mức.
