"Xin chúc mừng Việt Nam! Một cột mốc mới, một chương mới trong hành trình gia nhập thị trường tài chính toàn cầu". Đó là thông điệp được Sở Giao dịch Chứng khoán New York - NYSE gửi tới Việt Nam trước thời điểm việc nâng hạng thị trường chứng khoán từ cận biên lên thị trường mới nổi thứ cấp theo FTSE Russell chính thức có hiệu lực vào đầu tuần tới.
Ngày 21/9 tới đây chính là một dấu mốc đáng nhớ với thị trường chứng khoán Việt Nam. Dòng vốn quốc tế mới sẽ chính thức đầu tư vào các cổ phiếu của Việt Nam, theo lộ trình nâng hạng lên thị trường mới nổi.
Đằng sau cột mốc này là một quá trình nhiều năm cải cách, hoàn thiện hạ tầng thị trường và tháo gỡ các rào cản đối với nhà đầu tư quốc tế.
Hành trình bắt đầu từ năm 2018, khi Việt Nam được đưa vào danh sách theo dõi. Gần đây nhất, tháng 4/2026, khoảng nửa năm sau khi FTSE Russell công bố kế hoạch nâng hạng, kết quả đánh giá giữa kỳ xác nhận Việt Nam tiếp tục đáp ứng các điều kiện theo lộ trình. Cũng trong thời gian này, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu Bộ Tài chính có giải pháp đủ mạnh để thị trường chứng khoán trở thành kênh huy động vốn trung và dài hạn của nền kinh tế.
Để đáp ứng các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội, tổng vốn cần huy động được dự tính cao gấp từ 1,7 - 2 lần giai đoạn trước.
Lãnh đạo Chính phủ nhấn mạnh, các kênh huy động quan trọng gồm thị trường chứng khoán, trái phiếu và cổ phần hóa doanh nghiệp nhà nước. Phải bảo đảm kỷ cương để thị trường chứng khoán hoạt động công khai, minh bạch, tăng niềm tin của nhà đầu tư, công chúng.
Cuối tháng 7 vừa qua, Chính phủ đã thông qua Đề án Cải cách tổng thể thị trường tài chính Việt Nam đến năm 2045, cùng với Chiến lược phát triển thị trường chứng khoán Việt Nam đến năm 2030 hướng tới phát triển thị trường vốn theo hướng cân bằng hơn với hệ thống tín dụng, qua đó nâng cao khả năng huy động và phân bổ các nguồn lực.
Thủ tướng Lê Minh Hưng khẳng định Việt Nam xác định việc được nâng hạng là bước khởi điểm cho một chu kỳ phát triển mới chất lượng hơn, quy mô và chuyên nghiệp hơn của thị trường chứng khoán Việt Nam.
Trong cuộc gặp với Thủ tướng chiều qua, Tổng Giám đốc FTSE Russell - tổ chức cung cấp các bộ chỉ số và dữ liệu thị trường tài chính toàn cầu - cho rằng, việc giữ vững lộ trình nâng hạng phản ánh cam kết cải cách, những kết quả thực tế Việt Nam đạt được và niềm tin của giới đầu tư. Theo bà, Việt Nam đã trở thành một trong những thị trường có thanh khoản tốt nhất tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương, với tỷ lệ tham gia cao của nhà đầu tư cá nhân.
Nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ là việc thay đổi về tên gọi, mà quan trọng hơn là mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn đầu tư toàn cầu - Ảnh minh họa
Mở ra cơ hội mới cho thị trường vốn
Nâng hạng thị trường chứng khoán không chỉ là việc thay đổi về tên gọi, mà quan trọng hơn là mở rộng khả năng tiếp cận dòng vốn đầu tư toàn cầu. Ngay trong đợt đầu tiên từ ngày 21/9, khoảng 240 triệu USD được dự báo sẽ chảy vào 27 cổ phiếu Việt Nam, còn những định chế quản lý tài sản hàng đầu thế giới đã bắt đầu nói tới những khoản đầu tư hàng tỷ USD. Nhưng để dòng vốn này đến và ở lại lâu dài, nâng hạng mới chỉ là bước khởi đầu.
Vanguard, định chế quản lý tài sản lớn thứ hai thế giới, là tổ chức chính theo dõi các bộ chỉ số FTSE. Và dòng vốn của tổ chức này đã bắt đầu được phân bổ vào thị trường Việt Nam từ tuần này.
Ông Duncan Burns - Giám đốc phụ trách Quản lý Đầu tư và Cổ phiếu toàn cầu khu vực châu Á - Thái Bình Dương, Vanguard cho biết: "Trong thời gian tới, Vanguard dự kiến đầu tư khoảng 2,5 tỷ USD vào Việt Nam thông qua các quỹ FTSE, cho hàng triệu nhà đầu tư toàn cầu. Dù nhiều người chưa từng đến Việt Nam, họ vẫn có thể tham gia và hưởng lợi từ tiềm năng tăng trưởng của Việt Nam".
Nâng hạng ghi nhận một hành trình dài cải thiện thị trường, đồng thời mở ra cánh cửa tiếp cận sâu hơn với dòng vốn quốc tế.
Ông Young Lee - Giám đốc Điều hành Morgan Stanley chia sẻ: "Điều làm tôi ấn tượng nhất trên lộ trình nâng hạng là tất cả thành viên thị trường đều đặt tình yêu dành cho Việt Nam lên hàng đầu, kể cả là các đối thủ vốn đang cạnh tranh gay gắt. Mọi người cùng chung một mục tiêu là nâng tầm vị thế đất nước. Tôi rất vinh hạnh và tự hào khi được có mặt tại đây và là một phần của hành trình này".
"Việt Nam có câu chuyện dài hạn hấp dẫn, với dân số vàng và tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm cao nhất các thị trường mới nổi. Nếu hạ tầng thị trường đủ vững chắc đáp ứng vốn vào và ra, Việt Nam có thể thu hút mạnh dòng vốn ngoại, bất chấp biến động ngắn hạn của thị trường quốc tế" - ông Peter Stein - Tổng Giám đốc Hiệp hội thị trường Tài chính và Chứng khoán châu Á (ASIFMA) đưa ra quan điểm.
Tuy nhiên, xa hơn câu chuyện về lượng, còn là đòi hỏi nỗ lực không ngừng cải thiện về chất của chính thị trường và các doanh nghiệp niêm yết.
Ông Bùi Hoàng Hải - Phó Chủ tịch Ủy ban Chứng khoán Nhà nước nhận định: "Khi chúng ta đã mở được cửa ra, thu hút được bao nhiêu phụ thuộc vào nội tại của doanh nghiệp trong việc giải quyết các vấn đề liên quan đến tỷ lệ sở hữu nước ngoài, liên quan đến mức độ tập trung sở hữu và liên quan đến chất lượng quản trị công ty và chất lượng công bố thông tin, tính minh bạch trong hoạt động".
Các dự báo hiện nay cho rằng, tổng dòng vốn chủ động và thụ động sau nâng hạng có thể đạt khoảng từ 6-10 tỷ USD đổ vào Việt Nam trong thời gian tới.
Đại diện Ủy ban chứng khoán Nhà nước cho biết, theo chỉ đạo của Thủ tướng Chính phủ, ngành chứng khoán Việt Nam sẽ tiếp tục đảm bảo các cải cách để thị trường hoạt động thông suốt, ổn định, ngày càng khẳng định vai trò kênh huy động vốn trung và dài hạn. Trong đó, cần sớm triển khai cơ chế đối tác bù trừ trung tâm, nâng cao tính minh bạch, áp dụng tiêu chuẩn ESG và chuẩn mực quản trị công ty để thu hút, giữ chân dòng vốn quốc tế. Trên sàn chứng khoán New York (Mỹ) hôm nay với lá cờ đỏ sao vàng được in dấu cùng lời chúc mừng đánh dấu một chương mới trong quá trình hội nhập của thị trường chứng khoán Việt Nam.
