Những ngày giáp Tết, Thành nhà Hồ khoác lên mình vẻ trầm mặc mà rộn ràng hiếm thấy. Giữa không gian đá xám nhuốm màu thời gian, một cây nêu cao vút được dựng lên nổi bật giữa thành, dải lụa đỏ, chuông gió và những vật trang trí truyền thống đung đưa trong gió đông. Dưới nền trời bảng lảng sương chiều, bóng cây nêu in dài trên thảm cỏ, như nối quá khứ hơn sáu thế kỷ với nhịp sống hiện tại đang hối hả đón xuân.
Tái hiện Lễ thượng Nêu ở Thành nhà Hồ.
Chiều 9/2 (tức 22 tháng Chạp), tại khuôn viên Cổng Nam Di sản thế giới Thành nhà Hồ, Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa đã tổ chức chương trình giáo dục di sản, tái hiện lễ thượng nêu Tết xưa, kết hợp nghi thức thả cá tiễn ông Công trong khu vực Hoàng cung.
Theo quan niệm dân gian, lễ thượng nêu là nghi thức báo hiệu Tết Nguyên đán chính thức bắt đầu, gửi gắm ước vọng về một năm mới quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa. Trong không gian cổ kính của thành đá, nghi thức được thực hiện trang trọng, thu hút đông đảo người dân và du khách theo dõi.
Ông Trịnh Hữu Anh, Phó Giám đốc Ban Quản lý Di sản Thành nhà Hồ và các di tích trọng điểm tỉnh Thanh Hóa, cho biết theo quan niệm dân gian và điển chế triều Hồ, cây nêu gồm hai loại: nêu quốc gia và nêu tư gia.
"Việc dựng nêu trong hoàng cung xưa không chỉ là nghi thức tín ngưỡng mà còn mang tính biểu trưng cho sự bảo hộ của thần linh, xua đuổi điều xấu, đón chào sinh khí mới. Khi tái hiện nghi lễ này giữa không gian Tây Đô, chúng tôi mong muốn đánh thức mạch nguồn văn hóa, tạo nên không khí rộn ràng, linh thiêng trong những ngày cuối năm", ông Hữu Anh nói.
Cũng theo ông Hữu Anh, sáng 10/2 (tức 23 tháng Chạp), Ban tổ chức tiếp tục thực hiện nghi lễ thả cá Tết ông Công, ông Táo. "Việc tái hiện lễ thượng nêu và thả cá tiễn ông Công, ông Táo không chỉ nhằm bảo tồn phong tục đẹp của dân tộc, mà còn góp phần đưa di sản đến gần hơn với công chúng, đặc biệt là thế hệ trẻ", ông cho hay.
Du khách dừng chân trước Cổng Nam, ngẩng nhìn cây nêu giữa không gian Hoàng cung xưa, không giấu được tò mò. "Tôi từng xem dựng nêu ở làng quê, nhưng thấy nghi lễ này tái hiện giữa di sản đá hàng trăm năm tuổi thì cảm xúc rất khác, vừa thiêng liêng vừa tự hào", chị Nguyễn Thu Hà, du khách đến từ Hà Nội, chia sẻ.
Nhân dịp Xuân Bính Ngọ 2026, Di sản Thành nhà Hồ mở cửa miễn phí tham quan di sản thế giới Thành nhà Hồ và di tích quốc gia đặc biệt Lam Kinh, đồng thời tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật phục vụ nhân dân và du khách trong, ngoài nước.
Thành nhà Hồ (còn gọi là thành Tây Đô), thuộc xã Tây Đô, tỉnh Thanh Hóa, được Hồ Quý Ly xây dựng năm 1397. Đây là tòa thành đá có kiến trúc độc đáo bậc nhất Việt Nam và thế giới, từng là kinh đô của nước Đại Ngu dưới triều Hồ. Trải qua hơn 600 năm tồn tại, công trình được UNESCO ghi danh là Di sản Văn hóa thế giới năm 2011, trở thành điểm đến đặc biệt mỗi dịp xuân về – nơi truyền thống và hiện tại giao thoa trong sắc đỏ của cây nêu giữa thành đá cổ.
Sau đây là hình ảnh Lễ thượng Nêu ở di sản Thành nhà Hồ:
Cây nêu được dựng lên giữa di sản 600 năm tái hiện Tết xưa.
Lễ thượng nêu có sự tham gia của nhiều học sinh.
Nghi lễ tế bái tưởng nhớ các bậc tiền nhân.
Các thanh niên bắt đầu lễ thượng nêu.
Cây nêu lớn được dựng lên tại di sản.
Việc dựng nêu trong hoàng cung xưa không chỉ là nghi thức tín ngưỡng mà còn mang tính biểu trưng cho sự bảo hộ của thần linh, xua đuổi điều xấu, đón chào sinh khí mới
Ngoài ra, cây nêu còn mang theo lời cầu "quốc thái dân an".
