Tôi về làm dâu nhà chồng đã hơn 9 năm. Mẹ chồng là người phụ nữ tần tảo, quán xuyến mọi việc trong gia đình. Bà không quá tình cảm nhưng luôn âm thầm lo cho chồng con. Từ chuyện giỗ chạp, cúng lễ đến những bữa cơm cuối tuần, gần như một tay bà sắp xếp. Vì vậy, khi bà mất sau một thời gian điều trị bệnh, cả gia đình đều chông chênh rất lâu.
Ngày giỗ đầu của mẹ, anh em họ hàng về khá đông. Tôi cùng chị em trong nhà tất bật từ sáng sớm để chuẩn bị cỗ. Mọi việc gần xong thì bố chồng gọi tôi lại. Ông chỉ vào chiếc ghế vẫn là chỗ mẹ chồng ngồi suốt mấy chục năm qua rồi bảo tôi ngồi vào đó trong bữa cơm.
Tôi giật mình từ chối ngay. Ở quê tôi, chỗ ngồi trong mâm cơm ngày giỗ vốn rất được coi trọng. Đó là vị trí của người lớn trong nhà, cũng là nơi mẹ chồng vẫn ngồi mỗi dịp con cháu sum họp. Tôi nghĩ mình là con dâu, dù sống chung bao nhiêu năm cũng không thể ngồi vào chỗ ấy. Thấy tôi lúng túng, mọi người trong nhà cũng quay sang nhìn bố chồng với vẻ khó hiểu.
Ảnh minh họa
Ông không giải thích gì thêm, chỉ nói một câu ngắn gọn rằng cứ ngồi đi. Không khí trong nhà lúc ấy có phần gượng gạo. Tôi nhìn sang chồng, anh cũng tỏ vẻ ngạc nhiên nhưng khẽ gật đầu như muốn tôi làm theo ý bố.
Suốt bữa cơm, tôi gần như không nuốt nổi. Tôi cảm nhận được ánh mắt tò mò của vài người họ hàng. Trong đầu tôi chỉ nghĩ đến việc sau bữa giỗ chắc chắn sẽ có người bàn tán rằng bố chồng thiên vị con dâu hoặc tôi không biết trên dưới.
Đợi khách ra về gần hết, bố chồng mới gọi các con lại. Ông lấy từ trong ngăn tủ ra một cuốn sổ nhỏ, đó là cuốn sổ mẹ chồng vẫn ghi chép chi tiêu, ngày giỗ họ hàng và những việc cần làm mỗi năm. Ông nói từ khi bà mất, ông mới biết trong suốt nhiều năm, người cùng bà chuẩn bị mọi việc không phải các con ruột mà là tôi.
Ông bảo có những hôm tôi xin nghỉ làm để đưa mẹ đi khám bệnh, có những dịp giỗ Tết tôi là người đến từ sáng sớm, về muộn nhất nhưng chưa bao giờ kể công. Ngay cả những năm mẹ chồng bệnh nặng, cuốn sổ ấy cũng ghi kín những dòng nhắc bà phải nghỉ ngơi vì "đã có con Hạnh lo rồi".
Lúc ấy tôi mới hiểu vì sao bố chồng muốn tôi ngồi vào vị trí của mẹ trong mâm cơm hôm đó.
Ông không muốn thay thế mẹ chồng bằng con dâu. Ông chỉ muốn trước mặt con cháu và họ hàng, nói lời cảm ơn với người đã âm thầm cùng vợ mình gánh vác gia đình suốt nhiều năm. Ông bảo chiếc ghế ấy không phải biểu hiện của vai vế, mà là sự ghi nhận dành cho người đã tiếp nối những việc mẹ chồng còn dang dở.
Tôi nghe mà không cầm được nước mắt. Điều khiến tôi xúc động nhất không phải là chiếc ghế hay lời khen trước mặt mọi người. Mà là sau gần mười năm làm dâu, những điều mình lặng lẽ làm cuối cùng cũng có người nhìn thấy.
Từ hôm ấy, mỗi lần nhớ đến mẹ chồng, tôi không còn chỉ nghĩ đến những ngày chăm bà trong bệnh viện hay những lần hai mẹ con cùng đứng bếp. Tôi nhớ đến bữa cơm giỗ đầu, nơi một chiếc ghế tưởng chừng rất bình thường lại giúp tôi hiểu rằng đôi khi sự ghi nhận trong một gia đình không đến ngay lúc mình cố gắng, nhưng nếu đủ chân thành, sẽ luôn có người ghi nhớ.
